Nieuwsbrief van Watererfgoed Vlaanderen - nummer 16 - februari 2011


Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen
Ander Vlaams watererfgoednieuws
Watererfgoedkalender februari - maart 2011
Inschrijven

Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen

Watererfgoedgesprek met Nicole en Hugo 
Ons watererfgoedgesprek van deze maand is er één met het legendarische zangkoppel Nicole en Hugo, die entertainment verzorgen aan boord van cruiseschepen en dus alle wereldzeeën hebben bevaren. Lees het gesprek op de homepage van de website.

Terug naar top


Stand van zaken bescherming en financiering varend erfgoed
Watererfgoed Vlaanderen blijft de implementatie van het Decreet Varend Erfgoed op de voet volgen. M.m.v. het Forum voor Erfgoedverenigingen werd informatie verzameld over de laatste stand van zaken bij de uitvoering van het decreet. Voor het begrotingsjaar 2011 werd met het oog op de toekenning van beheerspremies voor het varend erfgoed 150.000 EUR voorzien. Op een nieuwe pagina van de website van Watererfgoed Vlaanderen vind je de regelgeving, toelichting en contactgegevens. Problemen m.b.t. de uitvoering van het decreet of voorstellen voor verbetering van de wetgeving en het beleid kunnen worden gemeld via secr@watererfgoed.be.

Terug naar top


Vacature projectmedewerker Vlaamse Watererfgoedgids
Watererfgoed Vlaanderen wenst binnenkort een omvattende, professionele en aantrekkelijke Vlaamse Watererfgoedgids te realiseren. De doelstelling van dit project is het inventariseren, categoriseren en vooral toeristisch ontsluiten en promoten van al het Vlaamse watererfgoed. De Vlaamse Watererfgoedgids dient het ultieme referentiepunt te worden voor alles en iedereen die in Vlaanderen met de toeristische promotie en ontsluiting van het watererfgoed te maken heeft. Met het oog op dit project zoekt Watererfgoed Vlaanderen een projectmedewerker (m/v) die verantwoordelijk is voor de inhoudelijke en administratieve uitvoering van het project. Het vereiste profiel is dat van een licentiaat of master in een relevante richting (bijv. geschiedenis, toerisme, communicatie, …) met kennis van en ervaring in projectwerking rond minstens één van volgende thema’s: erfgoed, cultuurhistorie, communicatie, toerisme, specifieke ervaring of affiniteit met water, scheepvaart of havens, uitstekende communicatieve en sociale vaardigheden, en een vlotte, creatieve schrijfstijl met perfecte beheersing van de Nederlandse taal. Talrijke kandidaten hebben zich eerder aangemeld en doorgaan nu een selectieprocedure. Andere geïnteresseerden kunnen zich alsnog aanmelden tot en met 7 maart 2011. Ga naar de website voor het volledige vacaturebericht.

Terug naar top


Studiedag over de Lieve op 21 mei 2011
Diverse verenigingen organiseren op 21 mei in Wondelgem een studiedag over de Lieve, het erg interessante, voor de Vlaamse economische geschiedenis ongemeen belangrijke middeleeuwse kanaal tussen Gent en Damme, waarvan nog aanzienlijke, maar deels bedreigde relicten zijn overgebleven. Watererfgoed Vlaanderen werkt aan deze studiedag mee en beveelt deelname ten zeerste aan. Het initiatief bouwt immers voort op de succesrijke studiedag over het Gentse havenerfgoed van 4 mei 2010. Meer informatie over de studiedag bij Nadine Lenssens.

Terug naar top


Nieuw wettelijk statuut voor historische schepen op komst
  De Commissie Maritiem Recht van de FOD Mobiliteit en Vervoer organiseert in de eerste jaarhelft een reeks studiedagen tijdens welke de Proeve van nieuw Belgisch Scheepvaartwetboek wordt voorgesteld. Deze Proeve heeft een belangrijke impact op eigenaars en beheerders van niet-commerciële schepen. De zee- en binnenvaartwetgeving wordt immers ook van toepassing op varend erfgoed, woonschepen en pleziervaartuigen. Op 29 maart 2011 wordt in het geklasseerde Antwerpse Zuiderpershuis de nieuwe regeling over het statuut van het schip gepresenteerd. Watererfgoed Vlaanderen ondersteunt deze studiedagen en beveelt alle betrokkenen aan om aan de publieke consultatie over de nieuwe wettekst deel te nemen. De Commissie Maritiem Recht zal met alle ontvangen commentaren rekening houden vooraleer de tekst bij de Regering en het Parlement wordt ingediend. Alle informatie staat op www.zeerecht.be. Leden van Watererfgoed Vlaanderen kunnen nog inschrijven aan de verlaagde prijs van 30 EUR inbegrepen lunch, receptie en boek.

Terug naar top


Jacht Herwig bewaard onder Scheldehangars
Dankzij de actie van laatste schipper Rik Focketyn werd het jachtje Herwig op 12 januari geborgen onder de Antwerpse Scheldehangars. In Getijden nr. 10 van november 2011, waarin kort het belang van het jachtje werd geschetst, vroeg ook Watererfgoed Vlaanderen aandacht voor de redding van dit icoon van de Antwerpse zeilsport. Het jachtje diende als opleidingsschip voor de personeelsleden van de Stad Antwerpen. Ruim 4.000 personeelsleden en hun gezin leerden op de Herwig zeilen. Klik hier voor een interview met Rik Focketyn in Het Nieuwsblad.

Terug naar top


Nieuw lid: Vriendenkring Noordzeeaquarium Oostende
Watererfgoed Vlaanderen verwelkomde de Vriendenkring Noordzeeaquarium Oostende als nieuw lid. Gelegen in de voormalige garnaalmijn aan de pittoreske Visserskaai, toont het al meer dan 35 jaar bestaande Noordzeeaquarium de unieke fauna van de Noordzee met meer dan zestig soorten levende zeevissen, kreeftachtigen, weekdieren en zeeanemonen.

Terug naar top


Watererfgoedstand op Belgian Boat Show
Van 12 tot 14 en van 18 tot 20 februari werd in Flanders Expo de jaarlijkse Belgian Boat Show georganiseerd, de grootste watersportbeurs van het land. Zoals elk jaar was er een stand gewijd aan het watererfgoed. Dit jaar werd de stand opgezet door Monumentenwacht Varend Erfgoed met steun van o.m. de Provincie Oost-Vlaanderen en Watererfgoed Vlaanderen. Op zondag 13 februari waren de bestuurders en leden Watererfgoed Vlaanderen in groten getale present tijdens een nuttig ontmoetingsmoment voor watererfgoedactoren.

Terug naar top


Beeldmontage over Antwerps Noordkasteel online
Walter Resseler bezorgde een mooie en interessante beeldmontage over de bewogen geschiedenis van het Antwerpse Noordkasteel, het enorme Scheldefort dat steeds verder werd weggegraven voor de uitbouw van de havendokken, waarvan tot vandaag toch nog een interessante restant is van overgebleven, waar nog altijd steeds aan waterrecreatie wordt gedaan, waar de Zeevaartschool is gelegen en van waaruit een adembenemend zicht op de Antwerpse rede is te genieten. De presentatie staat bij de achtergronddocumenten op de website.

Terug naar top


Ander watererfgoednieuw

Varen in Vlaanderen: 19 partners, website en logo voor promotie van waterrecreatie
Onder de naam Varen in Vlaanderen en een nieuw logo gaan een aantal publieke en private partners de recreatie op de Vlaamse binnenwateren nog verder promoten. Het nieuwe concept werd in januari reeds gelanceerd tijdens Boot Düsseldorf. In maart is Vlaanderen gastregio tijdens de HISWA Amsterdam Boat Show, waar Varen in Vlaanderen 15 partners zal vertegenwoordigen, waaronder de waterwegbeheerders Waterwegen en Zeekanaal nv, nv De Scheepvaart, Departement Mobiliteit en Openbare Werken, Maritieme Dienstverlening en Kust - Afdeling Kust en Promotie Binnenvaart Vlaanderen vzw, de steden Gent en Antwerpen en een zestal Vlaamse bedrijven actief in de sector van de waterrecreatie, gegroepeerd door NautiV vzw.

Terug naar top


Liefdesoproep aan alle kustbewoners
Het Nationaal Visserijmuseum is op zoek naar fotomateriaal (tot de jaren 1980) over het liefdesleven van de vissers en zeemannen. Heb je een mooie foto van een verlovingsfeest ? Of een foto van een zoenend echtpaar ? Een romantische foto met het strand als achtergrond ? Breng je foto mee naar het museum tijdens de maand februari tijdens de openingsuren (dinsdag t.e.m. zondag van 14.00-18.00 uur) of bel +32 (0)58 51 24 68 voor een afspraak. Het museum scant je materiaal en bezorgt het meteen terug. De meest interessante beelden gaan deel uitmaken van de komende tentoonstelling Zeerotica.

Terug naar top


Scheldehappening op Paasmaandag 25 april 2011
De tweede editie van de Scheldehappening op Paasmaandag 25 april 2011 laat je al varend, fietsend en wandelend, met volle teugen de natuurpracht van de Schelde en het Scheldeland beleven. Met de actieve medewerking van de Scheldegemeenten, de toeristische instanties en tal van natuurverenigingen en met de steun van de betrokken provincies en de Vlaamse overheid, bieden Scaldisnet, Boottochten Scheldeland en Scheldegids een rijk gevuld en gevarieerd programma aan, waarvan Rivertours de nautische coördinatie verzorgt. Ter gelegenheid van deze Scheldehappening is de toegang tot de vele bezienswaardigheden uit het programma gratis, net zoals de deelname aan de begeleide wandelen en -fietstochten. Op 8 locaties kan je voor 1 euro volop genieten van een gegidste boottocht op Schelde of Rupel. Meer info op www.scheldehappening.be.

Terug naar top


Informatie gezocht over maritiem glas-in-lood van Gussenhoven & Van Wijck
Gussenhoven & Van Wijck was van ca. 1910 tot ca. 1946 een befaamd atelier van decoratieve kunst, gevestigd aan de Vinkenstraat 32-34 in Antwerpen. Het gaat allicht om de belangrijkste Antwerpse glazeniers van het interbellum. Nederlandse onderzoekers proberen de glas-in-lood-productie in kaart te brengen en zijn meer bepaald op zoek naar informatie over opdrachten aan dit atelier voor de inrichting van grote passagiersschepen in Antwerpen. Informatie kan worden bezorgd aan Huibert van Eyk.

Terug naar top


MAS Havenpaviljoen showt Antwerpse haven van nu
Als voorproefje van het Antwerpse Museum aan de Stroom (MAS), waar de geschiedenis van de Antwerpse haven zal worden geëvoceerd, werd op 4 februari tussen het Bonaparte- en het Willemdok in de oude haven het MAS Havenpaviljoen geopend. Het is een multimediaal infocentrum over de hedendaagse haven, met een 360°-projectiescherm met beelden uit de haven, informatieschermen, live- en radarbeelden uit de haven en een havenkaart op de vloer van 6 m diameter. Watererfgoed Vlaanderen was vertegenwoordigd tijdens de vooropening en beveelt een bezoek warm aan. Het openingsweekend lokte naar schatting 2.000 mensen. 's Avonds kan de originele plek worden gehuurd voor evenementen. Voor informatie en filmpjes, ga naar www.facebook.com/havenpaviljoen of de eigen website van het paviljoen, of contacteer Mieke Coppieters van het Havenbedrijf.

Terug naar top


Bronzen beeld 'De Emigrant / The Immigrant' naar het werk van Eugeen Van Mieghem
De Stichting Eugeen Van Mieghem realiseerde een bronzen beeldje genaamd 'De Emigrant / The Immigrant', gemaakt door kunstenares Julia Levitina naar het werk van de Antwerpse havenschilder Eugeen Van Mieghem (1875-1930). Het beeldje is 30 cm hoog, gesigneerd en genummerd op 100 exemplaren en is in het Redershuis te koop aan 2.400 EUR. Het eerste exemplaar werd aangekocht door The American Friends of the Red Star Line te Philadelphia. In mei opent een nieuwe tentoonstelling over Van Mieghem in Memphis, Tennessee. Meer informatie over het beeldje en over bezoeken aan het nieuwe Eugeen Van Mieghem-museum in het Redershuis kan hier worden aangevraagd.

Terug naar top


Eervolle vermelding erfgoedprijs voor Op Stoapel
Watererfgoed Vlaanderen-lid 'Op Stoapel' kreeg een eervolle vermelding in het kader van de prijs voor Cultureel Erfgoed 2010 van de provincie Oost-Vlaanderen. Daar is ook een geldprijs van 1.250 EUR aan verbonden. De jonge vereniging Op Stoapel wordt daarmee erkend als een erfgoedspeler van formaat. De vereniging wil het erfgoed van de scheepsbouw (Boelwerf) uit Temse blijvend onderzoeken en promoten middels een nieuwsbrief, tentoonstellingen, projecten en acties. Op termijn hoopt de organisatie een vaste stek te krijgen op de site van de voormalige Boelwerf. Coördinator Lieven Muësen is in de wolken: "Dit is voor ons, onze partners en vrijwilligers, een erkenning voor het vele werk dat we de afgelopen 2 jaar hebben verricht. Met de projecten 'Verankerd' in 2009 en de komst van mijnenveger 'De Bernisse' in 2010 hebben we het erfgoed van de scheepsbouw in Temse (Boelwerf) terug op stapel gezet. Daarnaast maken we 3 maal per jaar een goed gevulde nieuwsbrief en organiseren we regelmatig een gegidste Boelwandeling. Een volgend initiatief 'Boelmannen vertellen' staat in de steigers en zal aan het publiek worden voorgesteld op de erfgoeddag. Dat is dit jaar op 1 mei." (bericht van www.erfgoedcelwaasland.be).

Terug naar top


Gratis zondagse aperitiefconcerten aan boord van Gentse barge
De Gentse Barge zet haar reeks gratis zondagse concerten verder. Organisator Denise Belmans: "Wij willen met dit initiatief een werking van de Gentse Barge uitbouwen die enerzijds bestaat uit commerciële activiteiten welke het voortbestaan van dit maritiem erfgoed moeten verzekeren en anderzijds uit de organisatie van openbare activiteiten die de barge haar rol doet vervullen als uniek historisch monument ten dienste van de gemeenschap”. In maart zijn er aan boord van de prachtige replica van de legendarische trekschuit aperitiefconcerten van Wim De Wulf (6/3, jazz en folk), HT Roberts (13/3, americana), Jan de Bruijn solo (20/3, blues almost country) en Lightnin' Guy solo (27/3, blues). Informatie op www.gentsebarge.be.

Terug naar top


3D-simulatie heropening Gentse Nederschelde en Scaldissluis
Eind september 2010 zijn de werkzaamheden aan de nieuwe Gentse Scaldissluis begonnen. Door de komst van de sluis, die gebouwd wordt door Waterwegen en Zeekanaal NV, kunnen vaartuigen met beperkte doorvaarthoogte in de toekomst helemaal rond de stad varen. Elke eerste maandagavond van de maand vanaf 19 uur kan je een driedimensionale simulatie (3D) van dit project bekijken op de eerste verdieping van AC Portus (reserveer een plaats bij Gentinfo op tel. +32 (0)9 210 10 10).

Terug naar top


Mercator heeft wind in de zeilen
De vzw Zeilschip Mercator heeft de wind in de zeilen. Op twee jaar tijd steeg het bezoekersaantal met 20.000 tot liefst 63.000. Dit jaar wordt het museumgedeelte van de Mercator volledig vernieuwd. Op 1 februari heeft de vzw de exploitatie overgenomen van de O.129 Amandine, de laatste Oostendse IJslandvaarder, die als interactief museum in een droogdok ligt aan de Oostendse Visserskaai vlakbij het station. Het succesverhaal van de dynamische vzw Zeilschip Mercator mag natuurlijk niet doen vergeten dat Vlaanderen nog altijd een varend opleidingsschip kan gebruiken... Zoals een varende replica van de Mercator ?

Terug naar top


Relicta 6 over wrakkenonderzoek in de Noordzee
Relicta is een tijdschrift over archeologie en monumenten- en landschapsonderzoek in Vlaanderen, dat wordt uitgegeven voor het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE). In haar Woord vooraf van het zesde nummer - dat een lijvig boekwerk is geworden - wijst Administrateur-generaal Sonja Van Blaere erop dat maritiem erfgoed vandaag de wetenschappelijke aandacht krijgt die het verdient. Dit blijkt uit het in 2009 gestarte onderzoeksproject rond de Doelse Kogge en uit de publicatie, in het zesde nummer van Relicta, van drie rapporten over maritiem-archeologisch onderzoek. De bijdragen zijn van de hand van verschillende onderzoekers van het VIOE en binnen- en buitenlandse universiteiten en zijn getiteld: 
  • 'De Noordzee: een waardevol archief onder water. Meer dan 100 jaar onderzoek van strandvondsten en vondsten uit zee in België: een overzicht', een heldere samenvatting van de ontwikkeling van het maritiem-archeologisch onderzoek in het Belgische deel van de Noordzee (inbegrepen de intertidale zone), met een ruime bibliografie;
  • 'The potential of seismic imaging in marine archaeological site investigations', over de bij maritiem-archeologisch onderzoek gebruikte techniek van seismische beeldvorming, waardoor bedolven wrakken en paleolandschappen kunnen worden gedetecteerd en in beeld gebracht;
  • 'Een 18de eeuwse wraksite op de Buiten Ratel-zandbank (Belgische territoriale wateren) (I): multidisciplinair onderzoek van het vondstenmateriaal', een gedetailleerd verslag van een onderzoek naar een nog niet precies geïdentificeerd scheepswrak (mogelijk een VOC-schip).
Het laatste nummer van Relicta is een krachtige bevestiging van het groeiend belang dat de overheid en de wetenschapswereld aan het watererfgoed geven. Voor meer informatie over het tijdschrift, contacteer Afdelingshoofd Marnix Pieters.

Terug naar top


Metropolen aan de Noordzee: de havensteden van de Nederlanden tussen 1100 en 1560
Vanaf 1100 trad in diverse Nederlandse gewesten een opzienbarende groei op. Het is een intrigerende vraag waardoor aanvankelijk Vlaanderen, dan Brabant, en in derde instantie Holland en Zeeland deze voorsprongpositie konden verwerven. Hierover verscheen bij uitgeverij Bert Bakker in de reeks 'De geschiedenis van Nederland' het lijvige historische werk Metropolen aan de Noordzee van de hand van professor Wim Blockmans. Het boek beschrijft de geschiedenis van Nederland tussen 1100 en 1560, met veel aandacht voor de economische aspecten en inz. de ontwikkeling van de dominerende havensteden Brugge en Antwerpen. Wim Blockmans (1945) was tot 2010 hoogleraar middeleeuwse geschiedenis aan de Universiteit Leiden.

Terug naar top


Wetgeving maritieme archeologie samengevat in Archeologierecht
Michiel Deweirdt, advocaat in Kortrijk en voorzitter van de Expertencommissie Onroerend Erfgoed van het Vlaams Gewest, publiceerde bij uitgeverij Larcier een handig overzicht van het juridisch statuut van het archeologisch erfgoed. Het boekje draagt de titel Archeologierecht: Een schat aan rechtsregels van onder het stof gehaald en behandelt ook de bescherming van archeologische vondsten in zee, in het bijzonder de Wrakkenwet van 9 april 2007. Het boekje geeft een heldere introductie tot een gespecialiseerde juridische materie die steeds meer aandacht lokt. Het kan hier worden besteld.

Terug naar top


Gidsjes voor Museum aan de Stroom en Red Star Line | People on the Move
Het Museum aan de Stroom (MAS) publiceerde een reeks van Antwerpse museumgidsjes. Eén ervan gaat over het MAS zelf, met o.m. aandacht voor de havenkranen en het maritiem park en een ander over het toekomstige museum Red Star Line | People on the Move. De boekjes zijn fraai geïllustreerd. In totaal zijn er 10 dergelijke boekjes, die handig samenzitten in een kartonnen museumbox. Het MAS opent op 17 mei 2011, Red Star Line in 2012.

Terug naar top


Nieuwe nummers van Bouwen aan Monumenten, Nautilus, Ruimschoots en Verhalen van de zee
Watererfgoed kreeg weer heel wat aandacht in Vlaamse tijdschriften. In het eerste nummer van het gloednieuwe en prestigieuze tijdschrift Bouwen aan Monumenten staat o.m. een reportage over de Aarschotse 's Hertogenmolens. In Ruimschoots, het unieke Vlaamse watererfgoedtijdschrift, lees je onder meer over de Endeavour, de Schippersschool te Hoboken, de schoener Louise-Marie, het Notelaerveer in Hingene, de Herwig, de bouw van de nieuwe Belgica, de Oostende-Doverlijn en de deelname van Watererfgoed Vlaanderen aan de voorbije Beurs Klassieke Schepen te Enkhuizen. In Verhalen van de zee, het driemaandelijkse tijdschrift van de Vrienden van het Nationaal Visserijmuseum van Oostduinkerke staan o.m. waardevolle bijdragen over de geschiedenis van de Vlaamse zeevisserij van 1970 tot 2000 en over de IJslandvaarders. Nautilus, het tijdschrift van het Koninklijk Belgisch Zeemanscollege, brengt in de laatste nummers o.m. artikels over de vernieuwing van het interieur van de Mercator, de Admiral Karpfanger ex L'Avenir, het volschip de Harriet uit 1802 en het m/v Australier van de Lloyd Royal Belge.

Terug naar top


Watererfgoedkalender februari - maart 2011

Watererfgoed Vlaanderen beveelt aan:

  • Amsterdam, 1-6 maart 2011
    Stand van 
    Varen in Vlaanderen op de HISWA Amsterdam Boat Show
  • Boom, 3 maart 2011
    Lezing over Antarctica door reisjournalist en auteur Johan Lambrechts in CC De Steiger om 19u30 - reserveren via 
    ccdesteiger@boom.be of +32 (0)3 880 19 14
  • Gent, 6 maart 2011
    Gratis aperitiefconcert van Wim De Wulf (jazz en folk) om 11u00 aan boord van de Gentse Barge, Koophandelplein, 9000 Gent. Info via
    denise@gentsebarge.be, tel. 32 473 48 26 59
  • Gent, 13 maart 2011
    Gratis aperitiefconcert van HT Roberts (americana) om 11u00 aan boord van de Gentse Barge, Koophandelplein, 9000 Gent. Info via
    denise@gentsebarge.be, tel. 32 473 48 26 59
  • Gent, 20 maart 2011
    Gratis aperitiefconcert van Jan de Bruijn solo (blues almost country) om 11u00 aan boord van de Gentse Barge, Koophandelplein, 9000 Gent. Info via
    denise@gentsebarge.be, tel. 32 473 48 26 59
  • Hamburg, 25-27 maart 2011
    Maritieme studiereis naar Hamburg van de
    Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum. Meer info via vrienden.nsvm@hbsv-law.be
  • Gent, 27 maart 2011
    Gratis aperitiefconcert van Lightnin' Guy solo (blues) om 11u00 aan boord van de Gentse Barge, Koophandelplein, 9000 Gent. Info via
    denise@gentsebarge.be, tel. 32 473 48 26 59
  • Antwerpen, 29 maart 2011
    Studiedag van de 
    Commissie Maritiem Recht over het nieuw wettelijk statuut van het schip in het Zuiderpershuis

Terug naar top


Inschrijven
Klik hier als u Getijden niet rechtstreeks ontving maar vanaf nu een kosteloos abonnement wil.

Terug naar top


Watererfgoed Vlaanderen verenigt en verdedigt al het nat en droog watererfgoed in Vlaanderen (meer dan 70 organisaties actief rond historische schepen, scheepvaart- en havenmusea, watermonumenten, watertradities, -kunst en -cultuur, toeristische en commerciële dienstverleners i.v.m. watererfgoed, experten, onderzoekers en liefhebbers). De koepel ijvert voor het behoud en de valorisatie van alle watererfgoed in Vlaanderen, voor de versterking van het waterbewustzijn van de Vlaming en voor de internationale uitstraling van Vlaanderen als baken van scheepvaart-, haven- en watercultuur.
vzw Watererfgoed Vlaanderen, Scheepswerven Baasrode, St.-Ursmarusstraat 141, 9200 Baasrode,
www.watererfgoed.be, secr@watererfgoed.be