Nieuwsbrief van Watererfgoed Vlaanderen - nummer 22 - april 2012


Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen
  
  
Nieuws van onze leden
  
  
Ander watererfgoednieuws
  
  
Watererfgoed kijken en lezen
  
  
Watererfgoedkalender april-mei 2012

Inschrijven


Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen

Watererfgoedgesprek met Sabine De Vos

Watererfgoed Vlaanderen sprak met Sabine De Vos, bekend als presentatrice en schrijfster. Als milieuschepen van Sint-Martens-Latem zet zij zich onder andere in voor een betere waterkwaliteit. Lees het gesprek op de homepage van de website.

Terug naar top


Lokaal Watererfgoedmanifest 2012 biedt inspiratie voor komende verkiezingen

Tijdens de openingsdag van de Belgian Boat Show te Gent op 11 februari stelde Watererfgoed Vlaanderen het Lokaal Watererfgoedmanifest 2012 voor. In een fraai uitgegeven en kosteloze brochure beschrijven we de prioriteiten voor het lokale scheepvaart-, haven- en watererfgoedbeleid na de gemeente- en provincieraadsverkiezingen van 14 oktober 2012. Het manifest legt de nadruk op vijf grote principes voor een geslaagd beleid, en schuift een aantal concrete lokale prioriteiten naar voor. Het Lokaal Watererfgoedmanifest 2012 kan gratis worden gedownload op onze website en wordt door ons per post bezorgd aan honderden lokale mandatarissen in belangrijke waterprovincies en -gemeenten.

Terug naar top


Politiek debat tijdens Belgian Boat Show levert enkele markante stellingen op





Het Lokaal Watererfgoedmanifest 2012 stond centraal tijdens een debat op de Belgian Boat Show, dat werd geleid door maritiem journalist en havenkenner Jean-Louis Vandevoorde van de transportkrant De Lloyd. Alle deelnemers onderschreven de nood aan integratie van watererfgoed in andere beleidsdomeinen. Peter De Decker (Gent) vond dat in het Gentse STAM meer aandacht moet worden gegeven aan haven en havenerfgoed. Antoine Denert (Kruibeke) kondigde aan de ondersteuning van watererfgoedactiviteiten te willen verderzetten. Christophe Peeters (Gent) beoogt de uitbouw van een havenlint van aan het nieuwe Havenhuis aan de Graslei via de oude dokken en de Voorhaven tot het bezoekerscentrum aan het Groot Dok. Hij onderschreef ook de nood aan verdere valorisatie van De Lieve richting Schipdonk. Ludo Van Campenhout (Antwerpen) verklaarde onder andere dat historische relicten moeten worden gevaloriseerd bij de heraanleg van de Antwerpse Scheldekaaien. Karlijn Deene, kabinetsadviseur van minister Bourgeois, deelde mee dat de minister hoopt op een sterker watererfgoedbewustzijn bij de gemeenten en op de afwerking van een nieuw watererfgoeddecreet, in samenwerking met Watererfgoed Vlaanderen. Patrick Viaene, voorzitter van het Steunpunt voor Industrieel en Wetenschappelijk Erfgoed (SIWE), stelde dat de 19de en de 20ste eeuw in het STAM meer aandacht verdienen, wees op de lamlendige staat van de historische Antwerpse havenafdaken en kaartte fiscale vrijstellingen voor het gebruik van leegstaande historische gebouwen aan. Meer foto's van de Belgian Boat Show vind je hier.

Terug naar top


Tweede editie van Lillo Waterdorp op zondag 12 augustus 2012

Watererfgoed Vlaanderen organiseert op 12 augustus 2012 de tweede editie van Lillo Waterdorp, Vlaanderens sympathiekste havenfeestje in de historische Scheldecitadel, tegelijk het kleinste en groenste havendorpje van het land, waar we heel wat leden tellen. Lillo Waterdorp wordt een gevarieerd scheepvaart- en havenerfgoedfeestje met infostands, rondvaarten en vermaak, en dat alles samen met Lillo Boekendorp, de gevestigde openluchtmarkt voor tweedehandse boeken. Alle leden zijn uitgenodigd om actief deel te nemen. De praktische coördinatie gebeurt door onze projectleider Sita Vreeling (sita@watererfgoed.be).

Terug naar top


Een rijke vangst nieuwe leden

Tijdens de laatste bestuursvergadering verwelkomde Watererfgoed Vlaanderen 11 nieuwe leden, waaronder de volgende organisaties:

Terug naar top


Nood aan versterking varend erfgoed-beleid nogmaals onderlijnd door geval Westhinder

De dringendheid van een fundamentele versterking van het Vlaamse varend erfgoedbeleid wordt nog maar eens onderlijnd door de negatieve geruchten rond het lichtschip Westhinder, dat in beheer is bij het Museum aan de Stroom (MAS) en een ligplaats heeft in het Bonapartedok, het geplande Antwerpse museumdok. In Het Nieuwsblad van 9 maart (zie ons media-archief) werd bericht dat de restauratiewerken werden stilgelegd na de ontdekking van asbest, en dat het MAS wacht op de bescherming van het schip. Jef Vrelust van het MAS licht de toestand toe: "Bij nader onderzoek vonden we nog meer asbest in koorden, pakkingen, isolatie van deuren en in de ovens van het kombuis. Om alles deskundig en zonder gevaar te verwijderen is veel geld nodig en dat hebben we niet. De enige oplossing is de bescherming verkrijgen. Intussen deden we al veel aan de restauratie. Het bovendek werd gezandstraald en herschilderd, versleten hout werd vervangen en in een droogdok kreeg de romp een nieuwe verflaag. Dat gebeurde door mensen van de stichting Werkvormm die werklozen en anderstalige nieuwkomers aan een (opleidings)job helpt. Toen we de machinekamer aanpakten en het asbest ontdekten, werd het project stilgelegd en gingen de mensen aan de slag bij de museumkranen die in het Bonapartedok liggen". In een reactie aan de krant benadrukte onze voorzitter dat het Decreet Varend Erfgoed dringend moet worden vervangen en dat inderdaad nog meer historische schepen op dringende restauratie wachten. Intussen is de Westhinder gesloten voor het publiek. Watererfgoed Vlaanderen zal bij minister Bourgeois nogmaals aandringen op sterkere inspanningen voor het varend erfgoed.

Terug naar top


Zuiderdokkencampagne leidt alvast tot behoud Scheldehangar 13B...

Na de argumentatie pro behoud van de oude hangars op de zuidelijke Antwerpse Scheldekaaien in ons boek over de Zuiderdokken en tijdens het congres op 4 september 2011, besliste de Stad Antwerpen om bij de heraanleg van de kaaien alvast de belangrijke hangar 13B ter plaatse te laten staan. De hangars 15 en 19 worden afgebroken, maar elders heropgebouwd. Ook is beslist om delen van het hekwerk te behouden. Aan de kant van het water komt gelukkig geen afsluiting.

Terug naar top


... maar rond de heropening van de dokken heerst windstilte ‒ of toch niet helemaal ?







Rond de heropening van de Antwerpse Zuiderdokken zelf zal voor de verkiezingen van 14 oktober 2012 geen beslissing meer worden genomen. Dit neemt niet weg dat het project steeds meer belangstelling geniet. Op onze mediapagina vind je een aantal recente berichten, waaronder een uitvoerig interview met voorzitter Eric Van Hooydonk in het prestigieuze tijdschrift Bouwen aan Monumenten en een artikel van Yvan Verbraeck in Land in zicht, het blad van de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon. In antwoord op ons Masterplan Kunstdokken Zuid liet het stadsbestuur per brief weten bijkomend onderzoek uit te voeren naar o.m. de parkeerbehoefte, de locatie van de Sinksenfoor en de beleving van de publieke ruimte door omwonenden en gebruikers van het huidige plein. Op basis van deze onderzoeken zal het college verdere standpunten innemen. Voorts raakte bekend dat de federale overheid geld heeft vrijgemaakt voor de renovatie van het oude Gerechtshof aan de Britselei, dat de nieuwe thuis wordt van het Hof van Beroep. Dit maakt het mogelijk het aartslelijke huidige gebouw aan de Schelde, dat pal op de oude Zuidersluis staat, af te breken, en de sluis en de drie dokken eindelijk te heropenen, en een fameuze, voor de sixties typische stedenbouwkundige vergissing recht te zetten. Extra wind in de zeilen krijgt het heropeningsproject uit de steden Bilzen en Diest, waar de historische loop van de Demer wordt hersteld en heringericht (zie verder in dit nummer). Ondertussen heeft een bewonersgroep ook proces-verbaal laten opmaken tegen het huidige, blijkbaar illegale gebruik van de gedempte Zuiderdokken als parking. Ons met onuitgegeven historisch en actueel beeldmateriaal en talrijke referentiebeelden uit andere havensteden geïllustreerde boek Van gedempte Zuiderdokken naar Kunstdokken Zuid is nog steeds verkrijgbaar. Het kost 22 EUR en kan worden besteld via sita@watererfgoed.be. Het werd samen met de gids over Peter Benoit gesigneerd tijdens de voorbije Boekenbeurs. Auteur Eric Van Hooydonk is steeds ter beschikking om het masterplan Kunstdokken Zuid toe te lichten.

Terug naar top


Gedenkplaat voor maritiem advocaat Louis Franck onthuld in Antwerpen

Op initiatief van Watererfgoed Vlaanderen en het Eugeen Van Mieghem Museum en met de steun van de Belgische Vereniging voor Zeerecht werd op 19 november 2011 aan de Schermersstraat 30 een gedenkplaat onthuld voor maritiem advocaat Louis Franck (1868-1937). Met andere Belgen stond Franck aan het einde van de negentiende eeuw aan de wieg van de internationale harmonisering van het scheepvaartrecht. Hij was ook de broer van kunstmecenas François Franck, drijvende kracht achter de kunstkring 'Kunst van Heden' en promotor van havenschilder Eugeen Van Mieghem.

Terug naar top


Zachte havenwaarden en Watererfgoed inspireren Masterplan voor haven van Dublin

Op 25 februari 2011 was onze voorzitter Eric Van Hooydonk hoofdspreker tijdens een speciaal seminarie over de zachte waarden van havens voor een kleine 100 leidinggevende personen uit de havensector en het stadsbestuur van Dublin. De uiteenzetting, waarin ook de werking van Watererfgoed Vlaanderen, de samenwerking met de Vlaamse havens en het belang van het havenerfgoed van Dublin zelf werden toegelicht, en de navolgende bespreking pasten in de consultatie ter voorbereiding van een Masterplan voor de lange termijn-ontwikkeling van de haven van Dublin. In maart van dit jaar werd de finale versie van dit Masterplan voorgesteld. De Vlaamse inspiratie is duidelijk merkbaar, want er wordt onder andere een 'Soft Values programme' aangekondigd. Andere voorgenomen acties van het havenbestuur zijn de oprichting van een 'Port Heritage Centre' of een 'Port Cultural Centre', de digitale ontsluiting van de rijke archieven van de haven, de uitgave van een erfgoedkaart voor de haven, de organisatie van erfgoedexcursies door het havengebied, de uitbouw van de traditionele 'Spear casting ceremony' tot een publiek evenement, en verzustering met andere historische havens. Het volledige Masterplan kan hier worden gedownload.

Terug naar top


Watererfgoed draagt bij tot Vlaams-Nederlands project rond industriehavens

Als sluitsteen van een grootscheeps project over de Revitalisering van Oude Industriehavens (ROI) droeg Watererfgoed Vlaanderen bij tot een Handboek voor waterfrontontwikkeling in kleine en middelgrote industriesteden, dat werd voorgesteld tijdens de slotconferentie in Gent op 6 oktober 2011. Aan het project werd o.m. deelgenomen door de steden Antwerpen, Gent, Hasselt, Leuven, Oostende, Roermond, Tilburg en Vlissingen. Naast een voorstelling van de in deze steden lopende ontwikkelingsprojecten, bevat het handboek o.m. bijdragen over de opstelling van waterplannen (Eric Van Hooydonk) en over maritiem erfgoed (Thessa Fonds, Jolanda Bos, Jacques Van Dinteren en Adriaan Linters). De bijhorende CD bevat meer achtergrondmateriaal en een film. Tot het project werd ook bijgedragen door onze bestuurder Patrick Verhoeven en door adviseur Dirk Ramakers. Meer info over ROI: Sven Jacobs, Botermarkt 1, Gent , tel. +32 (0)9 266 82 48.

Terug naar top


Studie over technische voorschriften voor historische zeevaartuigen online

In 2008 gaf het Departement RWO van de Vlaamse Overheid opdracht tot een studie over het zeewaardig maken van onroerend erfgoed. De concrete aanleiding tot het uitbesteden van de studie was de onzekere toekomst van het historische zeilschip Mercator. Het departement RWO wilde te weten komen hoe het juridische statuut van het varend erfgoed verder kon worden geoptimaliseerd. De studie bleef niet beperkt tot de Mercator, maar werd opengetrokken naar alle zeegaande historische vaartuigen met erfgoedwaarde, in het bijzonder de historische zeeschepen die hetzij werden beschermd overeenkomstig het decreet van 29 maart 2002 tot bescherming van het varend erfgoed, hetzij werden opgenomen op de door het VIOE opgestelde inventaris van het varend erfgoed. De studie werd uitgevoerd door Eric Van Hooydonk, inmiddels voorzitter van Watererfgoed Vlaanderen. De studie is ondertussen publiek gemaakt op de website van de Vlaamse Overheid. Een inleidende pagina staat hier en de studie zelf staat ook bij de achtergronddocumenten op onze eigen website.

Terug naar top


Watererfgoed Vlaanderen in themabijlagen van Nederlandse Scheepvaartkrant en De Lloyd

Naar aanleiding van de Beurs Klassieke Schepen in Enkhuizen op 4, 5 en 6 november 2011 publiceerde de Nederlandse Scheepvaartkrant een themabijlage over Varend Erfgoed, Klassieke Schepen, Bruine Vloot en Chartervaart. Naast interessante informatie over het reilen en zeilen de Nederlandse watererfgoedsector werd een volledige pagina ingeruimd voor een voorstelling van onze vereniging, die ook bij de noorderburen grote belangstelling opwekt. De volledige themabijlage kan worden gedownload op de website van De Scheepvaartkrant en op onze eigen mediapagina. Ook de toonaangevende Antwerpse transportkrant De Lloyd publiceerde een themabijlage, waarin aan onze vereniging en haar toeristische watererfgoedgids een volledige pagina werd besteed. Ook die bijdrage vind je terug op onze mediapagina.

Terug naar top


Te gast bij SIWE in Grimbergen, op Boot Düsseldorf en bij het Havencentrum Lillo

De werking van Watererfgoed Vlaanderen werd door onze voorzitter voorgesteld tijdens de studiedag 'Behoud en beheer: een beleid voor ons industrieel erfgoed', op 7 oktober 2011 georganiseerd door het Steunpunt voor Industrieel en Wetenschappelijk Erfgoed (SIWE) in het Museum voor de Oudere Technieken (MOT) te Grimbergen. Op 21 januari 2012 werd de vereniging voorgesteld tijdens de opening van Boot Düsseldorf, de grootste watersportbeurs van Europa. Negentien Vlaamse partners, waaronder Watererfgoed Vlaanderen, presenteerden zich er gezamenlijk op de 250 vierkante meter grote stand van Varen in Vlaanderen. De presentaties van onze voorzitter en van ir. Jan Balduck, voorzitter van de Werkgroep Recreatie van Promotie Binnenvaart Vlaanderen vzw, staan op onze documentenpagina. Op 28 maart sprak de voorzitter over de rol van private bedrijven in het uitbouwen van het maatschappelijk draagvlak voor de haven en de valorisatie van het watererfgoed tijdens de plechtige opening van de maritieme tuin van het Havencentrum Lillo, een nieuwe buitententoonstelling voor haveneducatie.

Terug naar top


Studiedag Walraversijde met zicht op zee

Op 23 maart 2012 nam Watererfgoed Vlaanderen deel aan een studiedag rond Middeleeuwe schepen en maritieme nederzettingen in het provinciedomein Walraversijde. Het Europese project ‘Atlas Archéologique des 2 mers’ heeft meer dan 50 maritieme sites onderzocht en ontsloten. Vele wrakken in de Zuiderzee wijzen op een bloeiende vaart in de 16de en 17de eeuw. Ook Frankrijk (Canche) blijkt een kogge-achtige boot te bezitten. Verder werd gesproken over een heuse piratenoorlog in de 15de eeuw aan de Vlaamse en Engelse kusten. In de verdronken dorpen en steden in Zeeland werden heel wat schatten opgegraven. Er is gebleken dat de Belgische kustvlakte veel eerder bewoond werd dan gedacht. Opgravingen in Walraversijde tonen de bijzondere materiële leefwereld van een vissersgemeenschap.

Terug naar top


Watererfgoed Vlaanderen vertegenwoordigd in bestuur Nieuwe Erfgoed Organisatie (NEO)

© knack.be

16 januari 2012 werd een historische dag voor het onroerend erfgoed in Vlaanderen. Sindsdien heeft Vlaanderen één erfgoedorganisatie. De drie algemene erfgoedverenigingen fuseren: Erfgoed Vlaanderen, Forum voor Erfgoedverenigingen en Openmonumentendag Vlaanderen. Vlaams Minister Geert Bourgeois vond het grote voorbeeld van sterke erfgoedverenigingen, de Trusts, aan de andere kant van het Kanaal. English Heritage heeft ongeveer 700.000 leden. De Britse National Trust die in 1895 werd opgericht telt 3,6 miljoen leden. De National Trust of Scotland is de grootste ledenorganisatie in Schotland en telt momenteel iets meer dan 300.000 leden. De Vlaamse krachtenbundeling is goed nieuws en zal de slagkracht van de erfgoedsector versterken. Uiteraard laat deze reorganisatie de werking en de uitbouw van Watererfgoed Vlaanderen onverlet. Meer nog, onze vereniging, die van in het begin was aangesloten bij het Forum voor Erfgoedverenigingen, dat nu in NEO opgaat, is in de persoon van onze voorzitter Eric Van Hooydonk ook vertegenwoordigd in de Raad van Bestuur van NEO. Hiermee wordt de watererfgoedsector uitdrukkelijk erkend als een belangrijke speler in de bredere Vlaamse erfgoedwereld. De actieve betrokkenheid bij NEO is een kans om de belangen van onze leden nog sterker te behartigen. Noteer dat NEO een voorlopige naam is en dat de organisatie in première wordt voorgesteld tijdens het jaarlijkse Erfgoedplein van het Forum voor Erfgoedverenigingen op 9 juni in Meldert-Hoegaarden.

Terug naar top


Onvermoede rol voor watererfgoed in gids over toondichter Peter Benoit

Onze bestuurder Patrick Verhoeven schreef voor uitgeverij Pandora een fraai geïllustreerde wandelgids rond de figuur van de toondichter Peter Benoit (1834-1901). Het boekje tracht de herinnering aan deze reus van de Vlaamse muziekgeschiedenis terug tot leven te wekken. Uiteraard is er aandacht voor het grootse oratorium De Schelde uit 1868 en de cantate De Leie uit 1875. Minder bekend is dat Benoits vader en broer sluismeesters waren. Dat levert interessante hoofdstukjes op over sluizen en de sasmeesterwoningen aan het Kanaal Dessel-Turnhout-Schoten, de Kempische Vaart en de Leie (waaronder de drietrapsluis te Ooigem). In de sasmeesterswoning van Sas 3 in Brecht voltooide Benoit de Rubenscantate. Patrick Verhoeven bepleit ook eerherstel voor het verwaarloosde Peter Benoitmonument in het Harmoniepark, waarvan het verdroogde waterbassin nu wordt gebruikt als voetbalpleintje (!) en dat, in een Antwerpen met wat meer historisch besef en stedenbouwkundig zelfbewustzijn, al lang zou zijn ingepast in de plannen voor de heraanleg van het Operaplein... Meer info en bestellingen per e-mail.

Terug naar top


Watererfgoed Vlaanderen invloedrijk in Benelux ?

Op onze mediapagina vind je ook een bijlage uit de Belgische en Nederlandse professionele scheepvaart- en transportbladen De Lloyd en Nieuwsblad Transport van 20 september 2011 waarin onze voorzitter tot de 100 meest invloedrijke mensen uit transport en logistiek in de Benelux wordt gerekend. Mocht deze veronderstelde invloed volstaan om overal dadelijk tot een volmaakt watererfgoedbeleid en -beheer te komen... We danken de beide bladen alvast voor de vermelding, die voor onze vereniging en haar steeds ruimere achterban een steun in de rug is, en zeker helpt om het bedrijfsleven verder voor de vele watererfgoedprojecten warm te maken.

Terug naar top


Nieuws van onze leden

Sociale scheeps- en havenwerf Werkvormm bestaat 10 jaar

Op 29 maart vierde de sociale scheeps- en havenwerf Werkvormm zijn tiende verjaardag. De werf ligt midden de oude Antwerpse havendokken, in een gebied met veel potentie rond varend, havengebonden en industrieel erfgoed. Na een periode van sterke groei is Werkvormm vorig jaar gesplitst, waarna zusterorganisatie Werkmmaat alle projecten met finaliteitstewerkstelling overnam en Werkvormm zelf 'water, haven en erfgoed' als rode draad opnam. Met haventornado's die de haven mee proper houden, een opleiding containerhersteller die jaarlijks 50 werkzoekenden vormt, en meer dan 20 werkzoekenden die jaarlijks via werkervaring meewerken aan de restauratie van de beschermde havenkranen in Antwerpen zie je de focus op de haven. Werkvormm restaureerde en onderhield o.a. de Westhinder(s), objecten voor het Felixpakhuis, de oudste havenkraan van Antwerpen en een dwarshelling. De O.305 François Musin, Werkvormm's eigen schip, is in 2011 definitief beschermd als varend erfgoed, en wordt volgend jaar het voorwerp van een groot restauratieproject. Werkvormm benut het watererfgoed als middel om werkloze werkzoekenden op te leiden en te begeleiden, en wordt m.a.w. gedreven door een dubbel idealisme. N.a.v. de verjaardag gaf Werkvormm een leuk boekje uit met foto's, info en recepten (meer via info@werkvormm.be). Watererfgoed Vlaanderen was aanwezig tijdens de viering en richt namens het hele watererfgoedveld oprechte felicitaties aan Werkvormm, haar stuwende kracht Chris Bryssinckx en alle bestuurders en medewerkers.

Terug naar top


Tewaterlating gerenoveerde B1 Sint-Pieter op 30 april

De lang verwachte tewaterlating van de gerenoveerde Blankenbergse schuit B1 Sint-Pieter zal plaats hebben op 30 april 2012. De legendarische Blankenbergse schuit werd door vrijwilligers van de vzw De Scute herbouwd van 1992 tot 1999, als monument om ons eraan te herinneren dat Blankenberge tot in de 19de eeuw een vissersgemeenschap was. Maar in de 19de eeuw was de Blankenbergse bevolking voor zijn inkomsten niet langer van die visserij afhankelijk; de toeristische industrie nam die plaats vlug over. De vele schuiten die altijd op het strand moesten liggen omdat Blankenberge geen haven had, ruimden plaats voor badkarren. De B1 Sint Pieter was 5 jaar lang een veel gevraagde gast op manifestaties van historische schepen. Zijn laatste tocht was Sail Amsterdam in 2005. Daarna was een dringende en grondige renovatie nodig. De huidplanken werden aangetast door de olmenziekte. Het werd voor de vrijwillige scheepsbouwers van vzw De Scute een bijzonder zware en dure klus. Ondertussen hebben ze alle olmen huidplanken vervangen door planken in eik; vijf jaar vrijwillige arbeid, maar het resultaat mag gezien worden.

Terug naar top


Oproep voor restauratie van vissersvaartuig N.788 Moed en vertrouwen

De Stad Koksijde is sinds 1988 eigenares van het historische vissersvaartuig N.788 'Moed en vertrouwen'. Het schip werd in 1942 gebouwd op de werf van Jules Denys in Oostende (loa 15 m, grootste breedte 4,30 m, holte 2 m). Het schip verandere regelmatig van eigenaar, stond ook op de Nieuwpoortse kaai en staat nu op de openbare weg in Oostduinkerke, waar het de jongste jaren verkommerde. Het Nationaal Visserijmuseum Navigo is op zoek naar ideeën voor restauratie en financiering. Contact via tel. +32 (0)58 51 24 68 of info@navigomuseum.be.

Terug naar top


Beheersprogramma's goedgekeurd voor beschermde vaartuigen Williwaw en Outka

© Onroerend Erfgoed


© Erf-goed.be - Tijl Vereenooghe

Vlaams minister Geert Bourgeois heeft de beheersprogramma’s goedgekeurd voor twee beschermde zeilboten: de 'Williwaw' en de 'Outka'. Dergelijk beheersprogramma houdt in dat de eigenaars van dit beschermd varend erfgoed kunnen rekenen op een subsidie voor herstellingen en essentieel onderhoud aan de boot, zoals opgenomen in dat beheersprogramma. In ruil daarvoor zijn de eigenaars ertoe gehouden het schip in een bepaalde mate open te stellen voor het publiek of in te schakelen in publieke nautische activiteiten. Minister Bourgeois: "Op deze wijze ondersteunt de Vlaamse Overheid het behoud van haar maritiem patrimonium met een toeristische en educatieve meerwaarde." De 'Williwaw' is een stalen zeilboot, gebouwd in 1970 naar een ontwerp van Louis Van de Wiele en beschermd in 2008. De befaamde Vlaamse zeezeiler Willy de Roos realiseerde er in 1977 als eerste ter wereld de noordelijke omvaart mee: tussen de ijsplaten van Noord-Canada en de Noordpool, van de noordelijke poolzee naar Alaska. Het zeiljacht werd geschonken aan de stad Antwerpen en in bruikleen gegeven aan de vzw Sail Training Association Belgium. De doelstelling is om met het befaamde jacht opleidingen en cursussen te organiseren om zodoende de jeugd te laten kennismaken met de uitdagingen en vaardigheden van het echte zeezeilen. De boot is aan essentiële herstellingswerken toe, en kan daarvoor dankzij het beheersprogramma rekenen op een subsidie van 80 % van de Vlaamse overheid. Het kleinere houten zeiljacht 'Outka', gebouwd in 1963 en beschermd in 2010, is een voorbeeld van de naoorlogse evolutie in de botenbouw ten gevolge van een steeds populairder wordende zeilsport. Het heeft zijn ligplaats in het Mercatordok van Oostende en is een vaste waarde op het nautisch evenement 'Oostende voor Anker'. Het degelijk onderhouden historisch zeiljacht heeft een aantal onvermijdelijke herstellingswerken nodig, die met het goedgekeurde beheersprogramma voor 40 % kunnen betoelaagd worden, aangezien het hier om een particuliere eigenaar gaat.

Terug naar top


Zeilschip Mercator in beeld met tentoonstelling en nieuw boek...

Het opleidingsschip Mercator, pronkstuk van ons varend erfgoed, komt in 2012 extra in beeld. Het is genoemd naar de wereldberoemde cartograaf Mercator, die 500 jaar geleden werd geboren in Rupelmonde, en die wordt geëerd met een Mercatorjaar. Over het schip Mercator en de andere Belgische schoolschepen 'Comte de Smet de Naeyer' en 'l'Avenir' schreef Werner Van de Walle een prachtig nieuw boek, dat op 5 maart in Oostende werd voorgesteld onder ruime belangstelling, in aanwezigheid van Minister Hilde Crevits en een ruime delegatie van het bestuur van Watererfgoed Vlaanderen. Meer informatie over het boek staat hier op de website van uitgeverij Lannoo. Meer informatie over het schip lees je op de website van ons lid Zeilschip Mercator.

Terug naar top


... maar terug in de vaart brengen van de Mercator stuit op Vlaams non possumus

In antwoord op een parlementaire vraag maakte Minister Hilde Crevits duidelijk dat het onmogelijk is de Mercator terug in de vaart te brengen. De kosten om de Mercator een beperkte zeewaardigheid te geven worden geraamd op 20 miljoen euro, zonder rekening te houden met de verborgen gebreken van het zeilschip. Verder is het moeilijk om het schip onder keur te brengen voor een varende functie zonder de erfgoedwaarde van het schip aan te tasten. De Mercator is in 1961 uit de vaart genomen en heeft sindsdien nooit meer op volle zee gevaren. Het zeilschip na zo’n lange periode opnieuw zeewaardig maken is volgens de Minister een nagenoeg onmogelijke opdracht, niet alleen wat de kosten en het onder keur brengen betreft, maar evenzeer wat de veiligheid van de passagiers en bemanning betreft. Zeilen met schepen zoals de Mercator is een vak apart en er zijn slechts weinigen die dit kunnen doen. Het varen met vrijwilligers is sterk af te raden. Een permanente en goed opgeleide bemanning die de nodige ervaring moet opbouwen en onderhouden, is een absolute noodzaak. Dit is volgens Minister Crevits praktisch en financieel niet haalbaar. Daarom acht zij het behoud van de huidige museumfunctie van de Mercator het meest raadzaam. Hiertoe heeft zij in 2008 voor een bedrag van ca. 1 miljoen euro restauratiewerken laten uitvoeren. Het betrof de conservering van de masten, de staande want en het achterdek. Watererfgoed Vlaanderen is alvast van mening dat de Mercator bij voorkeur in oorspronkelijke toestand moet worden behouden, als drijvend en verplaatsbaar museumschip.

Terug naar top


Nakende opening Oostends Stadsmuseum maar ook commotie rond Noordzee-Aquarium

Op 5 maart bezocht een delegatie van Watererfgoed Vlaanderen een hele reeks Oostendse leden. Bij het stadsbestuur vernamen we dat het nieuwe stadsmuseum, waarvan de opening is gepland in mei, aandacht aan haven en scheepvaart zal geven, meer in het bijzonder aan de glorierijke Oostende-Doverlijn. Anderzijds meldden verschillende leden ons dat ze meer belangstelling en steun vanwege het stadsbestuur op prijs zouden stellen. In het laatste nummer van het tijdschrift van ons lid Vriendenkring Noordzee-Aquarium Oostende wordt gerapporteerd over de onduidelijkheid in het stadsbestuur over de toekomst van het aquarium, dat een groot toeristisch potentieel heeft. Ook wordt nagekaart over de ongelukkige sloop van de Paster Pype. Watererfgoed Vlaanderen wijst op het enorme scheepvaart- en havenerfgoedpotentieel van de stad Oostende en wenst dat dit op alle bestuursniveau's wordt onderkend en gevaloriseerd.

Terug naar top


Oostendse Oosteroever toneel van wandelzoektocht op 22 april

Op zondag 22 april organiseert de vzw Oostendse Oosteroever een wandelzoektocht voor groot en klein. Met je vrienden en familie kan je het erfgoed van de Oosteroever ontdekken. Het wordt een leuke en leerrijke zoektocht van, en je wandelt op je eigen tempo. Deelnemen kost € 2 euro per persoon. De wandeling zelf duurt ongeveer 2 uur en een half, maar je doet er zo lang over als je wil. Onderweg kan je steeds halt houden om iets te eten of te drinken of om te spelen op het strand. Om 17u is er een gratis tombola waar iedere aanwezige deelnemer kans maakt op mooie tombolaprijzen. Verder realiseerde Oostendse Oosteroever een fraai opgemaakt en erg gedetailleerd plan van de zone rond het Oostendse Visserijdok, waar heel wat haven- en scheepvaarterfgoed is geconcentreerd, naast bloeiende economische bedrijvigheid. Het plan staat op de website van de vereniging en ook bij de achtergronddocumenten op onze website. Op de site van de vereniging staat ook een nieuwe studie over het gebied van studenten van de KU Leuven.

Terug naar top


Reder en ondernemer Willy Versluys gehuldigd door Heemkunde Vlaanderen

Heemkunde Vlaanderen heeft Willy Versluys uit Oostende beloond met het Joachim Beuckelaer-eremerk voor zijn inspanningen voor de Vlaamse gastronomie en de streekgebonden traditie. Het Joachim Beuckelaer-eremerk, genoemd naar de 16de-eeuwse Antwerpse schilder die als de 'meester' van vrucht en vlees, van keuken en koken wordt beschouwd, beloonde Willy Versluys, eigenaar van onder meer rederij Ishtar en de authentieke garnaalvissersboot 'Crangon'. Fons Dierickx: "Al meer dan dertig jaar is Willy Versluys de drijvende kracht achter tal van innovatieve visserijprojecten, waarbij duurzaamheid steeds een centrale rol speelt en waarbij een ecologisch en economisch verantwoorde visserij steeds voorop worden gezet. Tegelijk is hij de grote promotor van ons maritiem gastronomisch erfgoed. Denken we maar aan de Belgica-mossel en de Purus-garnaal, die hét kwaliteitslabel is voor onze grijze Noordzee-garnaal." We feliciteren Willy Versluys, één van de meest dynamische watererfgoedwerkers van het land, van ganser harte, en moedigen hem aan zijn inspanningen onverdroten verder te zetten.

Terug naar top


Antwerpse havengidsen gezocht

Het Havencentrum Lillo ontvangt jaarlijks 47.000 bezoekers in zo’n 1.900 groepen. Om al die leerlingen of studenten, mensen uit het bedrijfsleven of senioren rond te leiden in het havengebied, kan het Havencentrum rekenen op een ploeg van ongeveer 80 enthousiaste havengidsen. Zij zijn afkomstig uit het onderwijs of werkten voordien in de Antwerpse haven en hebben één ding met elkaar gemeen: hun passie voor de haven. De gidsen begeleiden onze groepen tijdens de verschillende havenbezoeken of tijdens een bezoekje aan de interactieve tentoonstelling. Daarbij geven ze heel wat informatie mee en bouwen actief mee aan het positieve imago van de haven van Antwerpen. Ben jij ook zo gepassioneerd door de havenwereld ? Wil jij ook wel eens een groep op sleeptouw nemen in de Antwerpse haven ? Kan je ingewikkelde zaken op een duidelijke en gestructureerde manier overbrengen ? Ben je bereid een meerdaagse, intensieve opleiding te volgen ? Kijk dan snel naar de vacature, die loopt tot 15 april.

Terug naar top


Museumseizoen van Scheepswerven Baasrode geopend met Vikingtentoonstelling

Op 31 maart heropende het Scheepvaartmuseum te Baasrode zijn deuren feestelijk met een nieuwe opstelling, 9 nieuwe scheepsmodellen en een bijzondere thematentoonstelling: Scaldingi? ... Vikingen! Deze tentoonstelling toont het leven van de Scheldevikingen en is nog te bezichtigen tot oktober. Ook werd op een spectaculaire manier de start gegeven van het derde bouwseizoen van de botter Rosalie, met het krombranden van een gang.

Terug naar top


Mosselhengst Jan Korneel bezoekt groots Liers stadsfeest

In april en mei wordt de 800ste verjaardag van de Lierse stadsrechten gevierd. Speciaal daarvoor komt de mosselhengst Jan Korneel van erfgoedrederij Tolerant naar de Netestad ‒ per vrachtwagen. Het schip kan immers niet over het water tot aan de Werf. De boot zal drie dagen op de Binnennete aan de Werf liggen. Drie dagen lang herleeft op de nabijgelegen Vismarkt dan de sfeer van vroeger. Het laatste nummer van het watererfgoedtijdschrift Ruimschoots bevat een stevig dossier over de historische zeilvaart naar Lier.

Terug naar top


Belgian Ships Archive vindt plek in Antwerpse haven

Belgian Ships Archive vzw heeft aan de Royerssluis in de Antwerpse haven een historisch sluisgebouwtje in concessie genomen. Het is de bedoeling dit gebouw te herstellen en er het Belgian Ships Archive te huisvesten. Zodra alles in orde is, wordt het archief opengesteld voor het publiek. Je zal in het archief alle informatie vinden over Belgische schepen vroeger en nu. Er zijn duizenden foto's voorhanden, en verder plans van sleepboten en koopvaardijschepen en oude scheepvaartmagazines. Voor iedere ship lover is er wel iets te vinden. Het pand is gelegen op de hoek van de Letlandstraat en de Oosterweelsesteenweg.

Terug naar top


Interessante presentaties over piraterij en visserij op website Navigo

Op zaterdag 10 maart 2012 vond in het NAVIGO - Nationaal Visserijmuseum in Koksijde de studiedag Piraterij vs. Visserij: tussen aanval en bescherming plaats. De erg interessante presentaties van Dr. Wouter Dhaeze (gemeente-archeoloog Oudenburg), Prof. Dr. Dries Tys (V.U. Brussel, vakgroep Kunstwetenschappen en Archeologie), Marie-Laure Griffaton (conservateur Musée Portuaire Dunkerque) en Drs. Leon M.A. Homburg (conservator Marinemuseum Den Helder) staan hier online.

Terug naar top


Tentoonstelling en lezingen rond legendarisch Zuidpoolschip Belgica

Op zondag 22 april (Erfgoeddag) geeft Belgica-auteur Johan Lambrechts in de Provinciale Bibliotheek van Hasselt om 14 u een lezing over 'De Gerlache in Antarctica'. Op 25 april wordt op de Belgica-scheepswerf te Noeveren de Fram-Belgica tentoonstelling geopend. Hierbij zal de Noorse ambassadeur in België aanwezig zijn. De stukken uit het Fram-museum werden welwillend in bruikleen gegeven door de directeur van het Fram Museum in Oslo, Geir Klöver. Binnenkort volgt meer nieuws over de opening voor het brede publiek. Dezelfde dag geeft Johan Lambrechts om 18u30 een lezing in het stadhuis van Antwerpen, een organisatie van de Royal Norwegian Embassy. Zoals ruim bericht in de media werd op 23 september 2011 in aanwezigheid van talrijke prominenten het definitieve startschot gegeven van de bouw van de replica van de Belgica. Verder raakte bekend dat The New Belgica onder de vleugels van Toerisme Rupelstreek-Vaartland zal samenwerken met het Ecomuseum en Archief van de Boomse Baksteen (EMABB) en het Steenbakkerijmuseum 't Geleeg. De drie erfgoedorganisaties zijn gestart met een gezamenlijke website www.erfgoednoeveren.be.

Terug naar top


Aarschot wordt echte wind- en watermolenstad

De Stad Aarschot telt op haar grondgebied een tiental nog werkende wind- en watermolens en wil deze unieke troef toeristisch uitspelen. Aan Het Nieuwsblad verklaarde burgemeester André Peeters: "We willen van Aarschot een echte molenstad maken. Er zijn weinig steden met zoveel molens, en dan ook nog eens zoveel verschillende molens". Naast de vele windmolens, waaronder de binnenkort hopelijk gerestaureerde Witte Molen, zijn er de gekende 's Hertogenmolens en de watermolen Schoonhoven. De restauratie en herontwikkeling van de 's Hertogenmolens op de Demer, met o.m. een uitstekende brasserie, viel meermaals in de prijzen, laatst nog werden prijzen van de Vlaamse bouwmeester en de Federatie van Architectenverenigingen van België in de wacht gesleept. De eveneens beschermde watermolen Schoonhoven is allicht minder bekend. Hier vind je er heel wat interessante informatie over.

Terug naar top


Kinderen Van de Craen brengen Antwerps historisch haventheater bij je thuis

De kinderen Van de Craen zijn een samengesteld gezin. Zij hebben slechts één ding gemeen: ieder van hen is via zijn/haar stiel en DNA verbonden met het wel en wee van de Antwerpse haven. Hun levensverhaal is ook dat van de haven en de stad. De kinderen Van de Craen is een theaterproject dat de maritieme erfgoedrijkdom van Antwerpen tot leven wil brengen ‒ via verhalen, gebracht door mensen van vlees en bloed. Voor dit MAS/cityLabo project werkten Antwerpse erfgoedzorgers, jonge theaterschrijvers en acteurs een tijdlang intens samen. In de reeks van live vertellingen die uit deze samenwerking voortkwam maakt u kennis met een cafébazin, een scheepsbouwer, een natiebaas, een binnenschipper, een handelaar of een kraanman. In de familie Van de Craen zitten zowel intieme, emotioneel geladen stemmen als luidruchtige extraverte vertellers. De familienaam knipoogt naar de middeleeuwse ‘kraankinderen’, de arbeiders die de kraan op de Werf bedienden. De vertellingen van Kinderen Van de Craen kunnen worden geboekt door verenigingen, bedrijven en particulieren. Meer info en reservaties: Antwerpen Averechts / cityLabo, tel. +32 (0)3 338 39 39.

Terug naar top


Boekje Overzetveren in de Benelux brengt liefst 273 veren in kaart

In februari 2012 verscheen het nieuwe boekje Overzetveren in de Benelux. Het telt bijna 200 bladzijden en vermeldt alle veerdiensten in de Benelux, met informatie over vaartijden, vaarperiode en contactgegevens. Met ruim 70 foto's is het een leuke en handzame gids, die gemakkelijk is mee te nemen tijdens een uitstap en onderweg kan worden geraadpleegd. De gids vermeldt 273 veren, waarvan 36 in België en 1 in het Groot-Hertogdom-Luxemburg. Overzetveren in de Benelux is een uitgave van de Nederlandse Vrienden van de Voetveren, de info uit België werd nagekeken door de Vrienden van de Vlaamse Veren, een werkgroep van de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon. Meer info kan je hier aanvragen.

Terug naar top


Nieuw boek over Eugeen Van Mieghem en de Joodse emigranten van de Red Star Line...

Erwin Joos, bezieler van de Stichting en het Museum Eugeen Van Mieghem, schreef een nieuw boek over de grote Antwerpse havenschilder, dat de sprekende titel draagt The missing images... Eugeen Van Mieghem and the Jewish Emigrants of the Red Star Line. Het Engelstalige boek toont een schat aan onuitgegeven beeldmateriaal rond Van Mieghem en de Red Star Line, met ontroerende persoonlijke verhalen, en uiteraard ook de aankomstplek in Ellis Island in New York. In de eindeloze stroom via Antwerpen reizende emigranten vinden we beroemde figuren als Golda Meir, Irving Berlin en Albert Einstein. Aan het einde van het boek schetst de auteur de herontdekking van Van Mieghem, die culmineerde in de opening van het schitterende museum in het Redershuis in Antwerpen en in een steeds groeiende aandacht in de Verenigde Staten, met erkenning tot in befaamde instellingen als het South Street Seaport Museum in New York en het National Museum of American Jewish History in Philadelphia. Meer info over het boek kan hier worden opgevraagd.

Terug naar top


... en een rist andere activiteiten bij de 30ste verjaardag van de Stichting

In 2012 viert de Eugeen Van Mieghem Stichting haar dertigste verjaardag en worden heel wat bijzondere activiteiten op touw gezet. Op 23 maart 2011 opende in aanwezigheid van Antwerps havenvoorzitter Marc Van Peel in het Musée de Flandre in het Franse Kassel een nieuwe tentoonstelling over Eugeen Van Mieghem en de haven van Antwerpen, die nog loopt tot 24 juni 2012 (meer info via de speciale webpagina van het Kasselse museum). Op 4 en 5 mei wordt in Antwerpen een musical rond het leven van Eugeen Van Mieghem opgevoerd (zie de watererfgoedkalender). Eind november 2011 werden in het Eugeen Van Mieghem Museum ook al twee nieuwe kamers geopend. Op 12 december 2011 doopte mevrouw Nadine Trahé, partner van Erwin Joos, in Japan het gloednieuwe Belgische vrachtschip CMB Van Mieghem. Onze watererfgoedsterren varen nu letterlijk de wereld rond, zo hoort het !

Terug naar top


Beleef een heerlijke zeiltocht met het varend monument Tomidi

In 2012 kan je meevaren met het Vlaamse varende zeilsportmonument de Tomidi. Heerlijke zeiltochten zijn gepland tussen Oostende en Saint Malo (30/06 - 07/07), Saint Malo en Lissabon (07/07 - 21/07), Lissabon - Cádiz (21/7 - 28/07), Cádiz - A Coruna (28/07 - 12/08), A Coruna - Dublin (12/08 – 25/08) en Dublin - Oostende (25/08 - 02/09). Meer info via info@tomidi.be.

Terug naar top


Hulde aan Otto Hesse, bezieler van het Poldermuseum Lillo

Het Poldermuseum van Lillo meldde met verslagenheid het overlijden op 24 december 2011 van Otto Hesse, conservator en bezieler van het Poldermuseum-Lillo en bestuurder van de Koninklijke Heemkundige Kring van de Antwerpse Polder. Ontelbare jaren heeft hij zich voor het museum ingezet, zorgzaam voor het verleden van zovelen die hun toekomst een andere wending moesten geven. Die taak heeft hij tot op het laatste moment op zich genomen met een gedrevenheid die niemand evenaart. We hebben de familie en de medewerkers van het museum onze deelneming aangeboden en brengen hierbij nog eens hulde aan deze pionier van het poldererfgoed. Ondertussen is Martin Braem tot nieuwe voorzitter van het Poldermuseum verkozen.

Terug naar top


Ander watererfgoednieuws

Drie patrouilleschepen van het voormalige Rijnsmaldeel voorlopig beschermd

© Marinecomponent

Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Geert Bourgeois heeft de voorlopige bescherming van de patrouilleschepen 'P902 Libération', 'P901 Leie' en 'P904 Sambre' ondertekend. De definitieve bescherming van dit varend erfgoed volgt in principe binnen het jaar, na het doorlopen van een procedure met onder meer een openbaar onderzoek. "De patrouilleschepen zijn in de loop der jaren afgestoten door de marine en verspreid geraakt, soms tot ver in het buitenland. Slechts twee van de tien schepen vonden hun weg naar musea. In mijn varend erfgoedbeleid streef ik naar het behoud van het maritiem patrimonium met een historische en technologisch-wetenschappelijke waarde. Daarom beschermen, beheren en handhaven we varend erfgoed, en maken we het hedendaags bruikbaar," aldus minister Bourgeois. Het gaat concreet om drie patrouilleschepen, ook wel vedetten genoemd, die behoren tot de weinige militaire schepen die nog steeds varen. Momenteel worden de 'Leie' en de 'Sambre' ingezet voor de initiatie en opleiding van jongeren in de nautische wereld. Wat betreft de 'Libération' zoekt de Marinecomponent van Defensie voorlopig een nieuwe bestemming buiten het leger. De vedetten dateren van 1953-1954. Ze zijn gebouwd in Regensburg (Duitsland), waar tien schepen patrouilleerden op de Rijn als onderdeel van de bezettingsmacht van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog. "De 'Libération', de 'Leie' en de 'Sambre' getuigen niet enkel van de internationale politieke situatie in Europa vlak na de Tweede Wereldoorlog," verduidelijkt minister Bourgeois, "maar ook van de langdurige aanwezigheid van het Belgische leger in West-Duitsland." De vedetten zijn een typisch voorbeeld van het naoorlogs bouwconcept, waarbij snelheid en inzetbaarheid primeren. Om een hoge vaarsnelheid te garanderen kregen de schepen ranke lijnen, gecombineerd met een beperkte diepgang om op binnenwateren te opereren. Om gewicht te besparen gebruikte men boven de stalen romp een licht aluminium voor het dek en de opbouw. De schepen werden aangedreven door twee krachtige, van elkaar onafhankelijke dieselmotoren. De 'Leie' en de 'Sambre' werken nog steeds op deze oorspronkelijke dieselmotoren.

Terug naar top


Historische loop Demer wordt binnenkort hersteld in hartje Diest...

Het stadsbestuur van Diest heeft het aanlegplan goedgekeurd waardoor de Demer opnieuw zichtbaar zal worden in het stadscentrum. Het openleggen van de Demer zal de stad attractiever en leefbaarder maken, zonder geurhinder en met helder water. Bovendien wordt de kans op overstromingsschade kleiner. De werken zullen in maart 2012 worden aangevat en voltooid zijn tegen 2016. Het project wordt grotendeels gefinancierd door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM). Het traject van de waterloop start aan de Saspoort. Het water zal doorheen de nieuwe Euroshoesite stromen en verder onder de Ezeldijkmolen naar de oude brandweerkazerne. Via het park Cerckel, langs de Demerstraat en over de kaai stroomt het naar de Zichemse poort. Niet alleen komt het water weer in de stad. Met de aanleg van een wandel- en fietspadennet langs de Demerbedding wordt ook de buurt aantrekkelijker. Er gaat heel wat aandacht naar de aanleg en het herstel van de ecologische en stedelijke groenstructuur.

Terug naar top


... en diezelfde Demer kreeg net facelift in Bilzen

© Lamaa

Het provinciebestuur van Limburg en het stadsbestuur van Bilzen hebben jaren samengewerkt aan de herinrichting van de Demer in het stadscentrum om wateroverlast tegen te gaan. "Al snel ontdekten we dat er heel wat veranderingen moesten komen in dit gedeelte van de Demer", zegt Frank Smeets, gedeputeerde voor water van de provincie Limburg. "Enkele muren stonden op omvallen en het water was vies en vol slib. Daarom zijn we samen met het stadsbestuur van Bilzen begonnen aan de opwaardering van de Demer". De herinrichtingswerken zijn thans zo goed als voltooid. Volgens burgemeester Johan Sauwens brengt de herinrichting van de Demer ook een grote toeristische opwaardering van het centrum met zich mee. "Dit project nodigt inwoners en bezoekers uit om op ontdekking te gaan in Bilzen en dat is ook de privé-investeerders niet ontgaan". Waarom duurt het zo lang vooraleer Antwerpen door het opengraven van de Zuiderdokken één van Europa's schitterendste havenwijken in ere herstelt ?

Terug naar top


Kerkschip open voor bezoek aan kaai 25A op Antwerps Eilandje

Na een verblijf van 42 jaar ruilde het Kerkschip Sint-Jozef de industriële omgeving van kaai 526 in voor een nieuwe ligplaats in het Houtdok, op het Eilandje in Antwerpen. De nieuwe locatie moet het schip beter toegankelijk en bekend maken bij het grote publiek. Het schip werd vorig jaar nog beschermd als varend erfgoed, wat een bevestiging is van de enorme historische waarde van het schip, dat oorspronkelijk werd gebouwd als betonnen bunkerschip (loa 95,85 m, diepgang 6,50 m). Na de verhuis zal het Kerkschip de komende jaren heel wat restauratie- en verfraaiingswerken ondergaan. Geïnteresseerden kunnen het schip bezoeken op zijn nieuwe stek aan kaai 25A.

Terug naar top


België ratificeert UNESCO-verdrag en onderschrijft aanbeveling over onderwatererfgoed

Op 18 november 2011 besliste de Ministerraad om de UNESCO-conventie over de bescherming van het onderwatererfgoed (2001) te ratificeren. De conventie wil het volledige erfgoed van de mensheid dat zich tijdelijk of permanent onder water bevindt, beschermen. Het verdrag regelt ook de samenwerking, de uitwisseling van informatie en de deelname aan activiteiten van UNESCO en andere instellingen die als doel hebben het erfgoed te bewaren. De ministerraad zal het voorontwerp van wet nu voorleggen aan het federale parlement. Vlaanderen had de conventie in 2010 al goedgekeurd. Tijdens een druk bijgewoonde internationale conferentie te Brussel in december 2011 onderschreef België ook een aanbeveling rond prioritaire acties. Het eindverslag van de conferentie en de regionale vergadering staan op onze documentenpagina. Meer informatie vind je op een speciale webpagina van de Unesco.

Terug naar top


500ste verjaardag van Gerardus Mercator gevoerd met drie tentoonstellingen

Gerardus Mercator, zoon van een eenvoudige schoenlapper, in 1512 in Rupelmonde geboren, was van alle markten thuis. Hij bouwde wetenschappelijke meetinstrumenten, produceerde aard- en hemelglobes en etaleerde zo zijn sublieme graveerkunst. Hij gebruikte als eerste het cursief schrift op kaarten, zodat hij er veel meer informatie op kwijt kon. Hij introduceerde het begrip 'atlas' als een samenhangende verzameling kaarten. Mensen herinneren zich hem vandaag wereldwijd als de uitvinder van de Mercatorprojectie. Elk zeeschip heeft nog altijd kaarten aan boord gebaseerd op deze projectie. Zelfs de kaartindeling op de GPS is van de Mercatorprojectie afgeleid. Reden genoeg dus om het leven en werk van Mercator, 500 jaar na zijn geboorte, onder de publieke aandacht te brengen. Dat gebeurt met liefst drie tentoonstellingen: 'Mercator Digitaal' in Sint-Niklaas, 'Mercatorspot over het kosmografisch werk' en 'Een Koninklijke bron voor Mercator (de Atlas Bruxellensis van Christiaan Sgrooten uit 1573)' in het Librarium en de Nassaukapel van de Koninklijke Bibliotheek van België in Brussel en 'Mercator: Reizen in het onbekende' in het Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet in Antwerpen. In Sint-Niklaas wordt van 25 tot 28 april een internationaal cartografiecongres gehouden, en 28 april is er nog de studiedag Open kaart over cartografie vroeger en nu.

Terug naar top


Expo Het Kanaal in Kaart belicht geschiedenis van de Willebroekse Vaart en de Zenne

Nog tot 14 mei loopt in het Museum van de Stad Brussel de expo Het Kanaal in Kaart - Brussels Underground. Het Museum van de Stad Brussel zoomt samen met het Cultureel Erfgoedforum in op minder bekende aspecten van oude en hedendaagse levensnoodzakelijke infrastructuur in de stad, in en onder de grond. Uitgangspunt van de tentoonstelling is een 16de-eeuwse kaart van het Brusselse kanaal. Dit kanaal naar Willebroek werd op kosten van de Brusselaars uitgegraven en verving de kleine, meanderende en grillige Zennerivier. Hierdoor werd de verbinding met de handelsmetropool Antwerpen versneld van één week naar twee dagen, wat dan weer een belangrijke impuls gaf aan de Brusselse economie. De tentoonstelling heeft ook een hedendaags luik: de docufilm Brussels Underground van Klaas Boelen over de actuele stad onder de grond: de ondergrondse Zennerivier, rioleringswerkers, historische onderaardse gangen en schuilkelders, metrolijnen en transporttunnels. Meer info vind je hier. Als toetje op de Brusselse taart geven we nog mee dat hier kosteloos een boekje uit 1994 kan worden gedownload over de geschiedenis van de Katelijnewijk en de oude Brusselse havendokken.

Terug naar top


Historische Zennegatsite beter ontsloten via nieuwe fietsbrug

De nieuwe wandel- en fietsbrug over de Zenne aan het Zennegat is open voor gebruik. In het verlengde van de vaste brug, wordt er in het voorjaar een beweegbare brug over het kanaal Leuven-Dijle geplaatst. De bruggen zijn van groot belang voor het fietsverkeer in de regio en passen in het fietspadenplan van Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits. "De paden langs de Rupel, Dijle, Zenne en het kanaal Leuven-Dijle worden intensief benut door fietsers en wandelaars", zegt Wim Dauwe, afdelingshoofd bij Waterwegen en Zeekanaal. "Fietsers kunnen nu vanuit Rumst ‒ en bij uitbreiding zelfs vanuit Boom ‒ via de nieuwe brug naar Mechelen rijden. De historische site rond de sluis vormt ook een belangrijke toeristische trekpleister die vooral in de zomermaanden op veel belangstelling kan rekenen. De twee nieuwe fietsbruggen zullen dus een grote meerwaarde hebben" (bron: Het Nieuwsblad).

Terug naar top


Feestprogramma rond 150 jaar Kanaal Roeselare-Leie start op 22 april

In 2012 vieren de Provincie West-Vlaanderen en de vijf steden en gemeenten die langs het kanaal Ooigem-Roeselare liggen, de 150ste verjaardag van dit kanaal. Naast een gemeenschappelijk feestprogramma dat als een rode draad door de Provincie wordt georganiseerd, werken Roeselare, Izegem, Ingelmunster, Oostrozebeke en Wielsbeke elk een eigen feestprogramma uit. Het start op 21 en 22 april, met o.m. een historische bootparade en een kanaalwandel. Meer info op www.kanaalroeselareleie.be of bij de dienst Cultuur van de Stad Roeselare, tel. +32 (0)51 26 24 00. Om kanaalenthousiastelingen aan te moedigen wijzen we op de fraaie brochure Kanalen als cultureel kapitaal van de Nederlandse Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, die hier kosteloos kan worden gedownload.

Terug naar top


Havenbedrijf Gent koopt Huis van de Vrije Schippers aan

Het Havenbedrijf Gent heeft het Huis van de Vrije Schippers op de Graslei in hartje Gent aangekocht. Het Havenbedrijf zal het pand grondig restaureren, renoveren en inrichten als Havenhuis. Tegen eind 2014 zal het Havenhuis voor het publiek worden opengesteld met een expositieruimte over de haven. Het Havenhuis zorgt voor extra promotie voor de haven. Door de tijd heen is de haven omwille van de uitbreiding van de stad steeds verder naar het noorden opgeschoven. Het Havenbedrijf keert met deze aankoop letterlijk terug naar de roots van de Gentse haven: de Graslei. Brengen de rondvaarten met het jacht Jacob Van Artevelde de Gentenaar naar de haven dan brengt het Havenhuis de haven omgekeerd terug naar het centrum van haar stad. Het Havenhuis wordt ingericht met onder meer een expositieruimte. Gentenaars en toeristen zullen gewoon kunnen binnenlopen om er met de haven kennis te maken. Met nieuwe presentatietechnieken, innovatieve communicatiemiddelen en klassieke fototentoonstellingen zal je de haven kunnen ontdekken door middel van beeld en geluid. Het Huis van de Vrije Schippers op de Graslei dateert van rond 1530 en is een prachtig voorbeeld van laatgotiek. Het interieur is dan weer neogotiek. Het gebouw is beschermd sinds 1943. Dit schitterende project van het Havenbedrijf ligt geheel in lijn met de aanbevelingen die werden geformuleerd tijdens onze studiedag over het Gentse havenerfgoed van 4 mei 2010.

Terug naar top


Minister Bourgeois subsidieert restauratie kaaimuren Antwerps Kattendijkdok...

© Pit De Jonge / Ship to shore

Vlaams minister Geert Bourgeois, bevoegd voor Onroerend Erfgoed, kende een premie van 1.220.676,03 euro toe voor de restauratie van de oostelijke en westelijke kaaimuur van het Kattendijkdok in Antwerpen. Het dok prijkt sinds 2001 op de lijst van beschermde monumenten. "De restauratiewerken aan de kaaimuren van het Kattendijkdok kaderen in de algemene visie van de stad Antwerpen om het "Eilandje" te gaan herwaarderen," aldus minister Bourgeois. "De kaaimuren zullen structureel worden hersteld door het havenbedrijf, waarna de stad zal instaan voor de esthetische opwaardering van de kades." De restauratie van de kaaimuren zal in verschillende fases gebeuren. Dit dossier omvat de reinigings- en herstellingswerken aan het parament in Doornikse steen en de dekstenen in blauwe hardsteen. Bedoeling is zoveel mogelijk van de bestaande dekstenen en paramentstenen te behouden, en vooral plaatselijk te herstellen waar nodig.

Terug naar top


... en herstelling en ontsluiting van Boembekemolen op de Zwalm in Brakel

© Erf-goed.be

Vlaams minister Geert Bourgeois kende ook een premie van 85.062,32 euro toe aan de vzw Boembeke voor de restauratie van de Boembekemolen op de Zwalm in Michelbeke, Brakel. De watermolen prijkt sinds 2005 op de lijst van beschermde monumenten. "Een tweetal jaar geleden onderging de beschermde dieselmotor van de watermolen een restauratie," aldus minister Bourgeois. "Het totale restauratieproject omvat het maalvaardig maken van de watermolen, alsook het uitbouwen van een bezoekersruimte voor onthaal, tentoonstellingen, enz. Met een terras aan de waterkant wil de eigenaar de bezoeker een mooi beeld geven op de Zwalm, het waterrad en het kolkende water. De eerste fase start met restauratieve werken ter voorbereiding van de maalvaardigheid van de molen." De Boembekemolen is een bovenslagwatermolen waarvan de oudst gekende vermelding dateert van 1548. De molen is buiten dienst sinds 1967, toen de laatste molenaar omkwam tijdens een boerenbetoging in Oudenaarde. Het verval heeft zich daarna snel ingezet. Sinds 2001 is de vzw Natuurpunt eigenaar. Deze heeft zich geëngageerd om de molen maalvaardig te restaureren, en heeft daartoe de vzw Boembeke opgericht. Bedoeling is dat de molen een centrale rol zal spelen in het natuurgebied Middenloop Zwalm. Daarbij zal ook een bezoekerscentrum geïntegreerd worden.

Terug naar top


Interreg IV-project bevordert watertoerisme op de Leie

Onder het Europese subsidieprogramma Interreg IV werken Toerisme Leiestreek en Lys sans Frontières sinds 2008 samen rond het thema 'Leiestreek, van bron tot monding'. Het doel is promotie te voeren voor de grensoverschrijdende Leiestreek en bij te dragen tot de ontwikkeling van nieuwe toeristische producten. Binnen het project wordt er gewerkt rond 4 belangrijke thema's: watertoerisme, gastronomie, industrieel, cultureel en natuurlijk erfgoed en fietsen en wandelen. Recent werd het project verlengd voor de periode 2012-2013. Deze keer zijn er liefst 16 partners. Meer info op www.toerisme-leiestreek.be.

Terug naar top


Opening Red Star Line Museum komt naderbij met cultuurfestival

In Antwerpen wordt van 28 april tot 13 mei een Red Star Line Festival gehouden. Eén jaar voor de opening van het Red Star Line Museum ben je welkom op een wervelend cultureel festival en kan je kennismaken met het museum in opbouw. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de voorbereiding voor de scenografie. In het najaar worden de restauratiewerken aan de gebouwen afgerond en start de inrichting van het museum. Meer info: www.redstarline.be.

Terug naar top


Monumentaal havenschilderij van Robert Mols gerestaureerd

Het schilderij Willemdok met op de achtergrond de Koninklijke Stapelhuizen te Antwerpen uit 1880-1890 kan sinds maart opnieuw worden bewonderd in het Antwerpse Havenhuis. Het 125 jaar oude schilderij, eigendom van het Havenbedrijf en de Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum, was in de loop der tijd ernstig beschadigd geraakt. Restauratrice Frieda Schuyten bracht het schilderij de voorbije vijf maanden terug in zijn oorspronkelijke staat. Het gerestaureerde schilderij werd in het Havenhuis ingehuldigd in aanwezigheid van havenschepen Marc Van Peel. Het 2,5 meter brede en 1,5 meter hoge kunstwerk is van de hand van de Antwerpse kunstenaar Robert Mols (1848 – 1903). Mols stond bekend als een realistische schilder van (polder)landschappen, havenzichten en stillevens. Aangetrokken door de havenactiviteiten in Antwerpen en Rotterdam en ook de Franse havens werd hij vanaf 1870 een echte marineschilder.

Terug naar top


Archeologisch onderzoek onder Antwerpse Scheldekaaien afgerond

Het archeologisch onderzoek in zone Sint-Andries / Zuid op de Antwerpse Scheldekaaien werd eind september 2011 afgerond. De stadsarcheologen legden hier de zuidelijke flank van het Sint-Michielsbastion en een deel van de 16de-eeuwse stadsmuur bloot. Het archeologisch onderzoek werd uitgevoerd op vraag van de ontwerpers van de nieuw aan te leggen Scheldekaaien. Zij willen de archeologische resten ‒ indien mogelijk ‒ integreren in de voorziene ondergrondse parkeergarage. Onder meer is gebleken dat het meer oostelijke deel van de zuidelijke bastionflank onaangetast is gebleven en nog bekleed is met de oorspronkelijke witte natuursteen. Het meer westelijke deel was ten tijde van Napoleon ontmanteld en herbekleed met blauwe steen. Hierdoor biedt deze zuidelijke flank over enkele tientallen meter een prachtige kijk op de geschiedenis van dit bastion. Het archeologisch onderzoek op de Scheldekaaien kon rekenen op een ruime publieke belangstelling.

Terug naar top


Hulde aan pater Machar Verhaeghe

Op 2 maart 2012 overleed pater Machar Verhaeghe, Antwerps schippersaalmoezenier. Wat hij voor de schipperswereld betekende, blijkt uit het feit dat de uitvaartplechtigheid in de Antwerpse kathedraal werd bijgewoond door naar schatting 1.800 mensen. Het Nieuwsblad schrijft terecht dat pater Machar bijzonder graag gezien was en dat zijn heengaan niet alleen in schipperskringen, maar in de hele streek ten noorden van Antwerpen diepe verslagenheid teweegbracht. Pater Machar was jarenlang het gezicht van het kerkschip nabij de Lillobrug. Ook na zijn pensionering bleef hij zich, ondanks een hartkwaal, voor de schippers inzetten. Zo richtte hij onder meer het 'Fonds voor schippers in nood' op. Na de plechtigheid werd pater Machar overgebracht naar zijn laatste rustplaats op de begraafplaats van Kapellen-Hoogboom. Watererfgoed Vlaanderen brengt hulde aan een grote mijnheer van de binnenvaart.

Terug naar top


Marc Van Peel Maritieme Man van het Jaar

Marc Van Peel, Antwerps havenschepen en voorzitter van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, werd door ESPA Maritiem (de Vereniging voor Maritieme Journalisten en Publicisten) gelauwerd als Maritieme Man van het Jaar. Van Peel kreeg de award uit handen van Vlaams Minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits. Tijdens de door Watererfgoed Vlaanderen bijgewoonde huldiging werden onder andere de inspanningen van Marc voor de versterking van de band tussen de haven en de bevolking onderstreept. Onder zijn impuls besliste het Havenbedrijf tot steunverlening aan het Museum aan de Stroom en tot de verwerving van de Scheldebron in Gouy in Noord-Frankrijk. De onderscheiding bestaat overigens in een erepenning die de god Scaldis en de Scheldebron voorstelt. Marc erkent het grote belang van het Antwerpse scheepvaart- en havenerfgoed en draagt onze vereniging een warm hart toe.

Terug naar top


Kinderen vinden gestrande Vikingboot op Antwerpse Linkeroever

Op de Boeienweide op de Antwerpse Linkeroever hebben kinderen een heuse Vikingboot ter beschikking. Het speelschip werd feestelijk ingewijd op 14 januari 2012. In het licht van talrijke, gekleurde lampen konden de kinderen naar hartenlust het schip verkennen. Het feest werd echter opgeschrikt door de komst van echte Vikingen. Met veel kabaal betraden zij de Boeienweide en namen ze de kinderen gevangen. Na lang onderhandelen werden de kinderen vrijgelaten in ruil voor twee flessen ambachtelijke honingwijn. Om te bekomen van het avontuur klonken de kinderen en volwassenen met warme chocolademelk of honingwijn. Als blijk van dank gaven de Vikingen een show met zwaarden en schilden. Een idee voor andere watergemeenten ?

Terug naar top


Watertoren Rumst wordt toeristisch uitkijkpunt

De vroegere Pidpa-watertoren in de Rumstsestraat in Rumst wordt omgebouwd tot een toeristisch informatie- en uitkijkpunt. De amper tien meter hoge toren is geen typisch ronde watertoren, maar een kubus, gebouwd net voor de Tweede Wereldoorlog. Omdat de toren op het hoogste punt van de kleiafzetting ligt, 40 meter boven de zeespiegel, biedt hij een uniek panoramisch uitzicht over het typische landschap van de kleiontginning. Bij mooi weer kan je vanop de toren zelfs de bollen van Atomium in Brussel zien. "Het belang van water, de verhalen over de zee en de haaientanden die tot in de Rupelstreek te vinden zijn, de afzetting van de klei, het harde labeur in de steenbakkerijen en de natuurontwikkeling in de vroegere kleiputten na de teloorgang van de steenfabrieken... Tot de huidige ontginning die vlakbij de toren nog altijd te zien is. Alle verhalen krijgen, met interactieve en multimediale toepassingen, hier hun plaats. We geven op de toren de juiste richting aan. En een fotobeeld van vroeger zal geprojecteerd worden op het huidige landschap", zegt de Rumstse schepen van Toerisme Chris Ceuppens. De toren is centraal gelegen op het wandel- en fietsknooppuntennetwerk, langs de autoroute voor mindermobielen en bij de toekomstige 'groene halteplaats' van De Lijn. De toren krijgt een twee meter hoge opbouw met een wandelpad rondom de toren. Bij de toren komen een picknickbank, een drinkwaterfonteintje, een laarzenwasser, openbare toiletten, parkeerplaatsen voor wagens en autocars en een toegangshelling waar ook mindermobielen van het panoramische uitzicht zullen kunnen genieten (bron: Het Nieuwsblad).

Terug naar top


UGentpassage, historische app voor bezoek aan het Gentse stadscentrum

Onder de naam UGentPassage neemt een historische app je mee langs de geschiedenis en het gemeenschappelijke geheugen van stad en universiteit. Op de route liggen elf 'lieux de mémoire' die zowel op fysieke als op symbolische wijze de wisselende verhoudingen tussen stad en universiteit markeren. Onvermijdelijk lopen enkele routes langs de Gentse historische binnenwateren, waaronder de Coupure. Bij de UGentpassage horen een kaart, een audiogids ingesproken door o.a. Daniel Termont en een brochure in pdf. Alles kan hier worden gedownload.

Terug naar top


Cursusavonden over motiveren en begeleiden van erfgoedvrijwilligers

Heemkunde Vlaanderen en het Forum voor Erfgoedverenigingen organiseren enkele cursusavonden over het motiveren en begeleiden van (nieuwe) vrijwilligers voor lokale erfgoedverenigingen. Vrijwilligers vinden die zich willen inzetten voor uw erfgoedvereniging is één zaak. Ervoor zorgen dat ze willen blijven is een andere. Hoe bestuur je anno 2012 best je erfgoedvereniging zodat de (nieuwe) vrijwilligers gemotiveerd blijven ? Waarop moet je letten als je het bestuur wil verjongen ? Hoe voer je een goed vrijwilligersbeleid zodat de (nieuwe) vrijwilligers aan boord blijven ? Deelnemen is gratis. Vooraf inschrijven is wel verplicht. Dit kan via www.heemkunde-vlaanderen.be.

Terug naar top


Watererfgoed kijken en lezen

Publicaties over herontwikkeling Antwerpse havenwijk Eilandje online

Het autonoom gemeentebedrijf AG Stadsplanning, dat verantwoordelijk is voor de herontwikkeling van het Antwerpse waterfront en de oude havenzones, biedt op een speciale webpagina van het stadsbestuur een schat aan informatie over de lopende projecten. Eind 2011 werd onder meer een nieuwe brochure over de havenwijk Het Eilandje gepubliceerd. Naast geschiedkundige informatie vind je er ook de actuele herontwikkelingsplannen. Alle documentatie over het Eilandje vind je hier.

Terug naar top


Archeologisch watererfgoed in boek De oudste Ronde van Vlaanderen

Het door Davidsfonds en het VIOE uitgegeven boek De oudste Ronde van Vlaanderen. Een archeologisch parcours schets de geschiedenis van Vlaanderen aan de hand van een toegankelijk geschreven overzicht van belangrijke archeologische vindplaatsen. Er is onder andere aandacht voor de resultaten van het archeologisch onderzoek bij de graafwerken aan het Deurganckdok in de haven van Antwerpen, waar kampplaatsen van prehistorische jagers-verzamelaars werden aangetroffen. Afzonderlijk hoofdstukken beschrijven ontdekkingen uit de Romeinse tijd in het kustgebied, waaronder de restanten van het castellum te Oudenburg en de Romeinse en middeleeuwse vondsten te Raversijde. En er is ook nog het verhaal van een woning van een vissersfamilie aan de Koolkaai in Antwerpen. Bestelinfo staat hier.

Terug naar top


Unieke collectie Antwerpse havenpenningen te boek

Bij uitgeverij Pandora, gespecialiseerd in boeken over kunst en haven, verscheen een origineel boek van Eddy van Kasteren, Bob Baete en René Waerzeggers over de Antwerpse havenpenningen, een merkwaardige episode uit de kleurrijke sociale geschiedenis van de haven. Deze penningen dateren uit het tijdperk waarin de als dagloner tewerkgestelde dokwerker aan het einde van de werkdag werd uitbetaald met een kartonnen bonnetje of een metalen penning, die konden worden ingeruild tegen geld of in de drankgelegenheid van de werkgever. Het boek Antwerpse havenpenningen is geïllustreerd met foto's van een unieke collectie havenpenningen en van haventaferelen, alfabetisch gerangschikt per havenbedrijf. Enkele van die havenbedrijven zijn nog steeds actief. Voor meer info over het boek, stuur hier een mailtje.

Terug naar top


Standaardwerk over 100 jaar Royal Antwerp Rowing Club

We vestigen graag nog eens de aandacht op het prachtige boek van dr. Marijke den Hollander en Ronald Janssens getiteld 100 jaar Royal Antwerp Rowing Club, dat werd uitgegeven door RARC-KAWV, dat is gevestigd aan het Albertkanaal in Wijnegem. Het boek vertelt het verhaal van de roeisport in Antwerpen en de twee toonaangevende clubs Royal Antwerp Rowing Club (1910) en Société Royale Nautique Anversoise (1879) en hun samengaan in 1970. Het boek bevat een wetenschappelijk onderbouwde historische studie en komt tot leven dankzij schitterende illustraties en persoonlijke getuigenissen. Bestelinfo staat hier.

Terug naar top


Watererfgoed in de kijker in tal van tijdschriften

Uit de greep artikels over watererfgoedthema's vermelden we bijdragen over 'Cartografie, de zee en de rol van de Vlamingen' door Philippe De Maeyer van de Universiteit Gent en over de Wenduinebank in De Grote Rede. In SIWE-magazine nrs. 51/52 (herfst 2011) verscheen een uitstekend overzicht van de havenhistoriek en het havenerfgoed van Brussel door Patrick Viaene. In SIWE-magazine nrs. 53/54 (2011/3) staan verslagen van de bijdragen over Watererfgoed Vlaanderen, de havenerfgoedcollectie van Katoen Natie en de restauratie van de Antwerpse havenkranen tijdens de SIWE-studiedag over collectiebeheer van 7 oktober 2011. Verder vind je allerhande nieuws over de vereniging en over zeilopleidingen in TolerantNieuws, bijdragen over o.m. het motorjacht Napoleon van Leon Verhaegen, de sloop van de Paster Pype, de geschiedenis van de Belgische lichtschepen, de zeilvaart naar Lier, de Nele en nog veel meer in de twee laatste nummers van Ruimschoots en stukken over de Getijdenmolen van Rupelmonde en het Spierekanaal in Kanaal 77, het driemaandelijkse ledenblad van de Vlaamse Pleziervaartfederatie. In de jongste nummers van Nautilus, het maandblad van het Koninklijk Belgisch Zeemanscollege, verschenen o.m. artikels over de zgn. Ardennezen (de Stavelot, de Houffalize en de Bastogne), de Purfina Congo, de Jean Jadot en de Narwal door Florent Van Otterdyk en over de negentiende-eeuwse matroos Leopold Stappers, de oorlogsperikelen van de Comte de Smet de Naeyer en het stoomschip Pieter de Coninck van rederij Engels door Luc Van Coolput. In Bouwen aan Monumenten verschenen bijdragen over Watererfgoed Vlaanderen (zie hoger in deze Getijden), paviljoen De Notelaer aan de Schelde en de restauratie van de Oude Vismijn in Gent. Boot Magazine zoemde onder andere in op de heropening van de Kattendijksluis in Antwerpen en op het Forum Marinum in het Finse Turku. Land in Zicht, het blad van de Koninklijke Vereniging voor Natuur- en Stedenschoon, bevat o.m. een artikel van Yvan Verbraeck over de Zuiderdokken (zie hoger in deze Getijden) en een verslag over het voorbije vaarseizoen van de Vlaamse veren. Forum-Contact van het Forum voor Erfgoedverenigingen brengt een artikel van Chris Bryssinckx over de erfgoedwerf Werkvormm (zie ook elders in dit nummer).

Terug naar top


Watererfgoedkalender april-mei 2012
Watererfgoed Vlaanderen beveelt aan:

  • Mol, 3 maart - 15 april 2012
    Expo schilder Edgard Farasyn (1858-1938), Jakob Smitsmuseum, Sluis 155a, (14u00 - 18u00), info tel. +32 (0)14 31 74 35, info@jacobsmits.be

  • Sint-Niklaas, 4 maart - 26 augustus 2012
    Mercator Digitaal
    , multimediale tentoonstelling over het cartografische werk van Geradus Mercator, SteM - tentoonstellingszaal, Zwijgershoek 14, info: www.mercatordigitaal.be, tel. +32 (0)3 760 37 50

  • Rijsel, 24 maart 2012 - 24 juni 2012
    Tentoonstelling Eugeen Van Mieghem en de haven van Antwerpen, Musée départelmental de Flandre, Grand'Place 26, Kassel (Frankrijk), rondleiding door Erwin Joos op 15 mei 2012, info: museedeflandre@cg59.fr, tel. +33 (0)3 59 73 45 60
  • Antwerpen, 25 maart - 17 juni 2012
    Expo Mercator: Reizen in het onbekende, Museum Plantin-Moretus/Prentenkabinet, Vrijdagmarkt 22-23, info: www.plantin-moretus.be, tel. +32 (0)3 221 14 50.
  • Rupelmonde, 1 april - 15 april 2012
    Mercator Parabels, kinetisch kunstproject door Jesse Cremers
  • Brugge, 8 april - 16 oktober 2011
    Expo Het kanaal in kaart, Museum van de Stad Brussel, Grote Markt, meer info: www.erfgoedbrussel.be en www.musea.brussel.be

  • Antwerpen, 15 april 2012
    Opening vaarseizoen bij Koninklijke Vereniging der Baden-Powell Zeescouts van Antwerpen vzw, Scouts en Gidsen Vlaanderen vzw en Zeescouting District Schelde, Zeescoutsbasis, Thonetlaan 165, Antwerpen Linkeroever, 11u00, met infostanden van 12u00 tot 16u00, info: +32 (0)473 617 816
  • Boechout, 19 april 2012
    Lezing door Eric Van Hooydonk over Watererfgoed Vlaanderen voor de Marnixring Hanze, kasteel Fruithof, 19u30 (alleen voor leden)
  • Kanaal Roeselare-Leie, 21-22 april 2012
    Start van de viering van de 150ste verjaardag van het kanaal, met o.m. een historische bootparade en een kanaalwandel. Meer info: http://www.kanaalroeselareleie.be
  • Doorheen Vlaanderen, 22 april 2012
    Erfgoeddag rond het thema Helden
  • Hasselt, 22 april 2012
    Lezing over 'De Gerlache in Antarctica' door Johan Lambrechts, Provinciale Bibliotheek, 14u00
  • Oostende, 22 april 2012
    Wandelzoektocht op Oostendse Oosteroever
  • Wuustwezel, 24 april 2012
    Cursusavond over het motiveren en begeleiden van erfgoedvrijwilligers, GC Blommaert, Gemeentepark 22, 19u00 - 20u00
  • Boom (Noeveren), 25 april 2012
    Opening van de Fram-Belgica-tentoonstelling, Belgica-scheepswerf
  • Antwerpen, 25 april 2012
    Lezing over de Belgica door Johan Lambrechts, stadhuis Antwerpen, 18u30 (op uitnodiging)
  • Sint-Niklaas, 25-28 april 2012
    Internationaal congres Mercator Revisited. Cartography in the Age of Discovery, SteM, Zwijgershoek 14
  • Antwerpen, 26 april 2012
    Lezing door Eric Van Hooydonk over Watererfgoed Vlaanderen voor de Hermeskring, Royal Yacht Club Antwerpen, 19u30 (alleen voor leden)
  • Lier, 27, 28 en 29 april 2012
    Openingsweekend van Lier 800 met aanwezigheid van de Jan Korneel van erfgoedrederij Tolerant
  • Antwerpen, 28 april 2012 - 13 mei 2012
    Red Star Line Festival, cultuurevenement rond het komende Red Star Line Museum, met op 28 april officiële opening, dans en concert van de Amsterdam Klezmer Band
  • Sint-Niklaas, 28 april 2012
    Studiedag Open kaart over cartografie van vroeger en nu, SteM, Zwijgershoek 14
  • Blankenberge, 30 april 2012
    Tewaterlating van de gerenoveerde schuit B1 Sint-Pieter, scheepwerf De Scute
  • Antwerpen, 4 en 5 mei 2012
    Musical Marguerite S. over het leven met kunstenaar Eugeen Van Mieghem in de Zuiderkroon, Vlaamse Kaai 81-83, info: www.sherpa.be, info@musicalvanvlaanderen.be, tel. +32 (0)9 324 15 69
  • Grimbergen, 8 mei 2012
    Cursusavond over het motiveren en begeleiden van erfgoedvrijwilligers, MOT, Guldendal 20, 19u00 - 20u00
  • Antwerpen, 8 - 13 mei 2012
    Expo Eugeen Van Mieghem en de emigranten van de Red Star Line in het Eugeen Van Mieghem-museum, Ernest Van Dijckkaai 9 om 15u00, info: van.mieghem.museum@skynet.be, tel. +32 (0)3 211 03 30
  • Hasselt, 15 mei 2012
    Cursusavond over het motiveren en begeleiden van erfgoedvrijwilligers, Open circuit - pand Koloniale Waren, Koningin Astridlaan 83, 19u00 - 20u00
  • Zillebeke-Ieper, 22 mei 2012
    Cursusavond over het motiveren en begeleiden van erfgoedvrijwilligers, Bezoekerscentrum DE Palingbeek, Vaartstraat 7, 19u00 - 20u00
  • Oostende, 23 mei 2012
    Zevende benefietconcert t.v.v. het Koninklijk Werk Ibis, Kursaal, info: kw.ibis@telenet.be
  • Destelbergen, 24 mei 2012
    Cursusavond over het motiveren en begeleiden van erfgoedvrijwilligers, Domus, Dendermondsesteenweg 439, 19u00 - 20u00
  • Oostende, 25-28 mei 2012
    Oostende voor Anker
  • Hansweert-Antwerpen, 26 mei 2012
    Boottocht n.a.v. de 200ste verjaardag van de Orde van Advocaten in Antwerpen, met deelname van de Antwerpse schooltjalk
  • Antwerpen, 26 mei 2012
    Lezing door de Amerikaanse beeldhouwster Julia Levitina over het beeldje 'De Emigrant' in het Eugeen Van Mieghem-museum, Ernest Van Dijckkaai 9 om 15u00, info: van.mieghem.museum@skynet.be, tel. +32 (0)3 211 03 30

Terug naar top


Inschrijven
Klik hier als je Getijden niet rechtstreeks ontving maar vanaf nu een kosteloos abonnement wil.

Terug naar top


Watererfgoed Vlaanderen verenigt en verdedigt al het nat en droog watererfgoed in Vlaanderen (meer dan 90 organisaties actief rond historische schepen, scheepvaart- en havenmusea, watermonumenten, watertradities, -kunst en -cultuur, toeristische en commerciële dienstverleners i.v.m. watererfgoed, experten, onderzoekers en liefhebbers). De koepel ijvert voor het behoud en de valorisatie van alle watererfgoed in Vlaanderen, voor de versterking van het waterbewustzijn van de Vlaming en voor de internationale uitstraling van Vlaanderen als baken van scheepvaart-, haven- en watercultuur.
vzw Watererfgoed Vlaanderen, Emiel Banningstraat 25, 2000 Antwerpen,
www.watererfgoed.be, secr@watererfgoed.be