Nieuwsbrief van Watererfgoed Vlaanderen - nummer 18 - april 2011


Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen
Ander Vlaams watererfgoednieuws
Watererfgoedkalender april - mei 2011
Inschrijven

Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen

Watererfgoedgesprek met Kurt Van Eeghem 
Vlaams cultuurmaker en mediafiguur Kurt Van Eeghem is een kind van de haven van Zeebrugge. Hij kan het water niet missen. Op onze website staat een hoogstaand watererfgoedgesprek.

Terug naar top


Project Vlaamse Watererfgoedgids goedgekeurd door Minister Bourgeois
Vlaams minister Geert Bourgeois, bevoegd voor toerisme en onroerend erfgoed, heeft het project van Watererfgoed Vlaanderen voor de uitwerking van een grote Vlaamse Watererfgoedgids goedgekeurd. Met de steun van Toerisme Vlaanderen kan Watererfgoed Vlaanderen nu een aantrekkelijke gids maken om de enorme rijkdom aan watererfgoedattracties en -initiatieven voor te stellen aan het brede publiek en aan binnen- en buitenlandse toeristen. Minister Bourgeois onderlijnt dat dergelijke projecten een directe meerwaarde bieden voor het toerisme in Vlaanderen. Watererfgoed Vlaanderen zal zijn leden en adviseurs nauw bij het werk betrekken. De gids moet het ultieme referentiepunt voor het Vlaamse watererfgoed worden en is voor alle watererfgoedactoren een schitterende opportuniteit. Nieuws over de vorderingen lees je uiteraard ook in Getijden.

Terug naar top


Programma studiedag voor redding van de middeleeuwse Lieve op 21 mei 2011


Watererfgoed Vlaanderen ondersteunt een belangrijke studie- en bezoekdag over de toekomst van het unieke, maar nu bedreigde middeleeuwse scheepvaartkanaal De Lieve, dat Gent in de dertiende eeuw (!) liet bouwen als verbinding met Damme, het Zwin en de zee. Doel van de dag is het historische en actuele belang van de Lieve onder de aandacht te brengen en om aan te dringen op maatregelen voor het behoud en het beheer van het kanaal, waarvan nog belangrijke restanten overblijven. Er wordt ook nagedacht over scheepvaartverkeer over de Lieve en de impact van de verbreding van het Schipdonkkanaal. Het programma is als volgt:

9u30 Onthaal & koffie
10u00 Inleiding door Dirk Buys
10u10 Achtergrond van de studiedag door Michel Vandenbroecke
10u20 De Lieve van Gent tot Stoktevijver door Jozef Van de Veire
10u40 Het Schipdonkkanaal door Paul Van de Woestyne
11u00 De Lieve in Moerkerke en Damme door Caroline Terryn
11u20 Pauze
11u40 De Lieve en het Vlaamse watererfgoed door Eric Van Hooydonk
12u00 Debat met Schepen Tom Balthazar (Gent), Schepen Joachim Coens (Damme), Schepen Nick Mouton (Lovendegem), Karlijn Deene van het kabinet van Minister Geert Bourgeois en Eric Van Hooydonk
13u00 Slottoespraken (namen volgen) en broodjeslunch
Namiddag: bezoeken ter plaatse

De deelnameprijs bedraagt een symbolische 7,50 EUR, te storten op 447-1503411-30 van DF Wondelgem. Inschrijvingen en info bij nadine.lenssens@telenet.be.

Terug naar top


Enthousiaste reacties op oproep Emmerbaggermolen B4 en Vlotkraan 18
De oproep van het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen en Watererfgoed Vlaanderen om de Emmerbaggermolen B4 uit 1929 en Vlotkraan 18 uit 1962 te redden heeft talrijke reacties opgeleverd, waaronder verschillende projectvoorstellen, interessante suggesties en nieuwe contacten. De reacties worden nu bestudeerd. Watererfgoed Vlaanderen volgt het dossier nauw op en verder nieuws lees je zeker in een volgende Getijden. Persberichten staan op onze mediapagina.

Terug naar top


Nieuwe informatie over Vlaams varend erfgoedbeleid
Aansluitend op de Algemene Vergadering van Watererfgoed Vlaanderen op 26 maart ll. werd een publieke informatiesessie gehouden over het varend erfgoed in Vlaanderen. Ondervoorzitter Dirk Ramakers gaf een overzicht van de Vlaamse vloot van historische schepen. Deze presentatie wordt binnenkort herwerkt tot een fotopagina op ons webdossier over varend erfgoed. Dr. Maarten Van Dijck, Onderzoeker Varend Erfgoed van het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed (VIOE) gaf een bijzonder nuttig overzicht van de varend erfgoedbeleid van de Vlaamse Overheid, de beschermings -en financieringsregeling en het wetenschappelijke onderzoek waarop een en ander is gesteund. Deze presentatie is aan de webpagina over Varend Erfgoed toegevoegd. Voorzitter Eric Van Hooydonk schetste ten slotte kort de impact van het nieuw Belgisch Scheepvaartwetboek op non-profitvaartuigen. Ondertussen staat op de vernieuwde website van Ruimte en Erfgoed heel wat nieuwe informatie over de bescherming en de financiering van het varend erfgoed en de concrete toepassing van het Decreet Varend Erfgoed van 2002. Meer info over het decreet en de beschermingsprocedure kan worden verkregen bij axel.verhulst@rwo.vlaanderen.be.

Terug naar top


Nieuwe leden: Stad Aarschot, Shipyard Lowyck en Turninum (Volksmuseum Deurne)


Watererfgoed Vlaanderen verwelkomde drie nieuwe leden:
  • de Stad Aarschot, op het grondgebied waarvan 's Hertogenmolens liggen, een uniek watererfgoedmonument op de Demer uit de zestiende eeuw dat recent een nieuwe functie heeft gekregen als hotel en brasserie;
  • Shipyard Lowyck, een gekende Oostendse scheepswerf die onder meer gespecialiseerd is in traditionele scheepsbouw, -restauratie en -onderhoud, met gebruikmaking van zowel oude als moderne technieken;
  • Turninum of het Volksmuseum Deurne, dat de archeologische schatten (walvissenkerkhof !), de oude ambachten en de boeiende volksgeschiedenis levend houdt van Deurne-Dorp, vandaag een onderdeel van de Antwerpse agglomeratie.

Terug naar top


Derde editie van folder beschikbaar
Watererfgoed Vlaanderen realiseerde een derde editie van zijn algemene folder. Daarin wordt de werking van de vereniging gepresenteerd en staan een geactualiseerde lijst van aangesloten organisaties. De folder wordt automatisch verspreid onder de leden en bij relevante organisaties en diensten. Iedereen kan een kosteloos pakketje aanvragen via secr@watererfgoed.be.

Terug naar top


Nieuw Belgisch Scheepvaartwetboek geldt ook voor non-profitschepen
Tijdens een door 170 deelnemers bijgewoonde studiedag in het schitterende decor van het Antwerpse Zuiderpershuis op 29 maart 2011 werd uiteengezet dat het in voorbereiding zijnde nieuw Belgisch Scheepvaartwetboek ook zal gelden voor non-profitschepen, zoals pleziervaartuigen, woonschepen en varend erfgoed. Daardoor zullen eigenaars en beheerders van historische schepen onder duidelijke regels vallen i.v.m. het statuut van de gezagvoerder en de bemanning, financiering via scheepshypotheken, aansprakelijkheid bij aanvaring en andere ongevallen, enz. Meer informatie is te vinden op www.zeerecht.be.

Terug naar top


Historische foto's en dia's van havens Antwerpen en Gent online
Een gunstige wind deed een prachtige collectie zwart/witfoto's van de Antwerpse havenarbeid in vervlogen tijden in onze mailbox belanden. De auteurs konden helaas niet worden achterhaald. Ook ontvingen we een erg belangwekkend diorama van André Menschaert met unieke beelden van de haven van Gent en haar grootscheepse uitbouw in de jaren 1960. De foto's en dia's zijn samengebracht op de mediapagina van de website. Geniet ervan !

Terug naar top


Ander watererfgoednieuws

Cultureel erfgoed en water thema van Internationale Monumentendag op 18 april
Het thema van de internationale monumentendag op 18 april 2011 is het cultureel watererfgoed. De dag is een organisatie van ICOMOS of de International Council on Monuments and Sites, een niet-gouvernementele organisatie van professionelen gericht op de conservatie van historische monumenten en landschappen over de hele wereld. Op de websites van ICOMOS en Watererfgoed Vlaanderen staat het inspirerende essay van Dr. Susan McIntyre-Tamwoy (Australia ICOMOS/James Cook University) over "The cultural heritage of water".

Terug naar top


Niet te missen: Willy Versluys in het Nationaal Visserijmuseum op 22 april
Op 22 april 2011 houdt Willy Versluys in het Nationaal Visserijmuseum te Oostduinkerke een niet te missen voordracht over "Recente ontwikkelingen in de Vlaamse visserij". De laatste 25 jaar heeft de Vlaamse zeevisserij enorme veranderingen ondergaan. Europa, globalisering, energie, visbestanden, bilaterale overeenkomsten, technieken, enz. hebben de aanschijn van de sector grondig veranderd: onherkenbaar voor zij die bijvoorbeeld nog de bloeiende IJsland- en haringvisserij hebben gekend, onbegrijpelijk voor de mensen uit de visserijsector die nog volle vismijnen, honderden vissersboten in de havens en een bloeiende visverwerking en vishandel mochten meemaken. De structuur van de rederijen, de soms gedwongen overschakeling naar moderne technieken en aangepaste opleidingsstructuren moeten de Vlaamse visserij behoeden voor een volledige teloorgang. Reder (en watererfgoedboegbeeld) Willy Versluys spreekt vanuit een ruime ervaring en een persoonlijke visie.

Terug naar top


Watererfgoed in de kijker tijdens Vlaamse Erfgoeddag op 1 mei
Op 1 mei kan je in heel Vlaanderen en Brussel gratis terecht voor een fantastisch en veelzijdig erfgoedaanbod. Je gastheren zijn onder andere musea, archieven, bewaarbibliotheken, kerkfabrieken, verzamelaars, heemkundige kringen, verenigingen en amateurkunstenaars. Deze editie heeft "Armoe troef" als thema en probeert aan de hand van zo’n 600 activiteiten licht te werpen op armoede en mensen die het in het verleden moeilijk hadden om rond te komen. De rijke programmabrochure staat op www.erfgoeddag.be en nodigt je uit voor een bezoek aan heel wat interessante watererfgoedsites. Enkele tips voor activiteiten van onze leden: de rondleiding over de scheepsarbeiders van Baasrode van het Scheepvaartmuseum Baasrode, de multimediapresentatie over de Boelwerf van Op Stoapel in Temse, de rondleiding met vissersverhalen van De Scute in Blankenberge, de rondleiding en zoektocht in het Nationaal Visserijmuseum in Oostduinkerke en de evocatie van het smokkelen bij het Nationaal Museum van Douane en Accijnzen in Antwerpen.

Terug naar top


Overleg over WaterkAnt 2012 met thema Napoleon op 4 mei
De zesde editie van het grote Antwerpse watererfgoedfeest WaterkAnt vindt plaats op 28, 29 en 30 september 2012. Het thema is 'Napoleon: architect van de moderne haven'. Op woensdag 4 mei 2011 wordt in de Koninklijke Liberty Yacht Club aan de Thonetlaan 131, 2050 Antwerpen (Linkeroever) een vooroverleg georganiseerd waarop iedereen welkom is. Worden besproken: het aantrekken van alle varend watererfgoed van Schelde, Scheldedelta en de Haven, de stand van zaken m.b.t. het programma en de locatie, de oprichting van de organisatiestructuur van WaterkAnt en vragen, suggesties en opmerkingen van de deelnemers. Avondmaal kan vooraf om 18u00. Meer info bij Watererfgoed Vlaanderen-bestuurder Pit De Jonge.

Terug naar top


Inspraakmogelijkheid tijdens Vlaams Erfgoedplein op 7 mei 2011
Het Forum voor Erfgoedverenigingen, de Vlaamse netwerkorganisatie die liefst 281 erfgoedverenigingen overkoepelt, organiseert op zaterdag 7 mei 2011 in Kunstencentrum België Hasselt zijn jaarlijkse Erfgoedplein. Het plein is letterlijk een forum voor de leden, waar alle vragen, bekommernissen, opmerkingen en noden kunnen worden aangekaart, en waar onder meer contacten kunnen worden gelegd met subsidie-, premie-, kredietverstrekkers, ook in de sector van het varend erfgoed. Verder zal o.m. aandacht uitgaan naar de voorbereiding van het nieuwe Vlaamse Decreet Onroerenderfgoedbeleid. Ook daarover kunnen Forumleden hun stem laten horen. Klik hier voor het programma en het inschrijvingsformulier. Aanbevolen voor alle watererfgoedactoren !

Terug naar top


Internationale Scheldeweek van 15 tot 22 mei
Tijdens de Internationale Scheldeweek ontdek je de liefde van je leven! De Schelde is van een ongekende natuurlijke schoonheid. Ze heeft een rijk verleden. Ze zorgt voor prachtige uitzichten. Verleidt fietsers en wandelaars met haar parfum. Ze loodst boten en mastodontschepen naar het open water van de zee. Organisaties uit Frankrijk, België en Nederland staken de koppen bijeen en bieden activiteiten aan rond water, ecologie en ook erfgoed. Het programma staat op www.scheldeweek.org.

Terug naar top


De Nele vaart uit met Oostende voor Anker
Varen met een sloep over de wilde baren, dat kan tijdens een tocht met De Nele, een tweemaster, gaffelgetuigd, 28 m lang, 90 ton zwaar, 185 m2 zeilen. Het schip is een replica van een Oostendse tweemastsloep, het type vaartuig waar onze vissers tijdens de 19de eeuw mee visten in de kustwateren. De vaste bemanning bestaat uit een schipper, een machinist en een matroos. Tijdens Oostende voor Anker worden zeetochten voor individuele opstappers georganiseerd, met vertrek vanaf de R.N.S.Y.C-steiger. Het vaarschema:
  • donderdag 26 mei om 13u30
  • vrijdag 27 mei om 10u00u en 14u00
  • zaterdag 28 mei om 10u00, 13u30 en 16u30
  • zondag 29 mei om 10u00 en 13u30
De prijs bedraagt slechts 25 euro. Inschrijven via info@denele.be of telefonisch via +32 477 77 30 07. Tussen 2 en 5 juni vaart De Nele ook uit tijdens de Blankenbergse Havenfeesten.

Terug naar top


Nieuw Waterplan voor het Antwerpse Eilandje


  Tijdens een rondvaart op 5 april presenteerde Antwerps Schepen van Stadsontwikkeling Ludo Van Campenhout het nieuwe Waterplan Eilandje. Het bevat een doordachte zonering van waterfuncties, met aandacht voor watererfgoed en als blikvanger een museumhaven in het Bonapartedok, vlakbij het nieuwe Museum aan de Stroom. De toekomstige vestiging van een erfgoedscheepswerf op het Droogdokkeneiland blijft mogelijk, want terecht wordt de voorkeur uitgesproken om de droogdokken in werkende toestand te behouden. Ook projectleider Maarten Dieryck benadrukt dat het waterplan "het historisch erfgoed van het Eilandje wil herstellen en bewaren. Er komt een historische vloot met schepen die je kan bezoeken, met extra steigers en een publiek ponton. De verschillende dokranden, droogdokken en bruggen zoals de Mexico- en Willembrug worden gerestaureerd. We willen ook meer evenementen naar het Eilandje halen zoals roeiwedstrijden, havenrondvaarten en havenevenementen". Opmerkelijk is dat het Waterplan uitdrukkelijk wijst op het grote Vlaamse en Antwerpse potentieel rond watererfgoed, en ter staving uitdrukkelijk de koepelvorming via Watererfgoed Vlaanderen vermeldt. Het grondig uitgewerkte Antwerpse Waterplan kan alleszins als voorbeeld dienen voor andere steden en gemeenten. Het Waterplan en de bijhorende ppt-presentatie staan bij de achtergronddocumenten van onze website.

Terug naar top


Blankenberge vraagt behoud watererfgoedfunctie vuurtoren
De Blankenbergse gemeenteraad keurde op 5 april unaniem een motie goed om de vuurtoren toegankelijk te houden voor het publiek en de collectie zeemuseum een geschikt onderkomen te bezorgen aan de haven. De gemeenteraad wil de vuurtoren en de maritieme collectie inschakelen in het maritiem erfgoedgebeuren rond de haven. De gemeenteraad vraagt meer bepaald dat de mogelijkheid wordt onderzocht om de vuurtoren(site) in te richten als maritieme erfgoedsite met zeemuseum en permanente expo over zeewering en infrastructuurwerken van de Vlaamse Gemeenschap in het kader van de bescherming van de kust tegen superstormen. Hij vraagt ook dat wordt onderzocht of het sashuis (deels) als onderkomen voor het zeemuseum kan worden gebruikt, indien het niet mogelijk zou blijken dit in te richten in de vuurtoren.

Terug naar top


Nieuwe actie voor heropening van de Durme
Onder het motto Eer & Herstel de Durme wordt opnieuw actie gevoerd voor de heropening van de Durme als verbinding tussen de Schelde en het Kanaal Gent-Terneuzen, dus tussen Gent en Antwerpen. Deze heropening zou perfect passen in de nieuwe dynamiek rond het watertoerisme, vele economische baten opleveren en de waterbeheersing vooruithelpen. Iedereen is uitgenodigd voor een vergadering op 27 april 2011 om 19u30 in het clublokaal van VVW-Lokeren (Zeilmeer, Heilige Geestmolenstraat 93, 9160 Lokeren). Doel is een werkgroep op te richten. Meer info en aanmelding bij Fernand Van den Keybus, VVW-coördinator Traditionele Ronde & Platbodemzeilschepen (tel. +32 9 348 23 31 of +32 495 242 809).

Terug naar top


Ook Mechelen legt zijn oude waterlopen terug open
In Mechelen zijn de werkzaamheden gestart om het vlietje in de Lange Heergracht weer open te leggen. Eerst wordt de riolering vernieuwd, daarna wordt ervoor gezorgd dat de destijds gedempte vliet op de hoek van de Lange Heergracht en de Frederik de Merodestraat weer boven water komt. De vliet is veertig meter lang en vijf meter breed. Het water is twee meter diep en wordt in de vliet gepompt. Maar ook een extra leiding zorgt ervoor dat het regenwater van alle dakgoten van de woningen in de straat in het vlietje loopt.
Dat Mechelen meer water in de straten wil is een bewuste keuze. “Water in een historische binnenstad is ontegensprekelijk een extra toeristische troef en een meerwaarde voor de buurt. Het staat tegelijk ook symbool voor onze visie op stadsvernieuwing”, zegt schepen van Openbare Werken
Greet Geypen. In januari 2012 moet alles klaar zijn. Zoals steeds meer andere Vlaamse steden en gemeenten kiest Mechelen er bewust voor om gedempte historische waterlopen terug open te leggen. Nog een goed voorbeeld dus !

Terug naar top


Educatieve tentoonstelling over Kempense kanalen in Dessel
Op het grondgebied van Dessel, bij Sas 4, kruisen de drie kanalen Bocholt-Herentals, Dessel-Schoten en Dessel-Kwaadmechelen, een unieke plek. Op dit kanalenkruispunt is nu een uitkijktoren geplaatst (adres: Nieuwedijk 72Z). De Sas 4-Toren is 37 m hoog en geeft een adembenemend uitzicht. Voor de kinderen is er een natuurlijk speelbos waar ze naar ze naar hartelust kunnen ravotten. In het gebouw onder de toren vind je een gloednieuw bezoekerscentrum waar de gemeente Dessel, NV De Scheepvaart en Sibelco NV gezamenlijk hun verhaal brengen. Dessel stelt zijn troeven voor, met de klemtoon op het groen en de vele mogelijkheden voor het wandel- en fietstoerisme. De Scheepvaart vestigt de aandacht op het belang van het kanalennet, vooral op economisch vlak maar ook voor de recreatie. Sibelco, dat in de streek al sinds de 19e eeuw kwartszand ontgint, belicht de ontginning van dit kwartszand en het belang ervan voor ons dagelijks leven. De toegang is gratis. In het bezoekerscentrum kan je eveneens terecht voor toeristische informatie.

Terug naar top


Herontdekte Jean Brusselmans schilderde originele marines

Collectie Mu.ZEE, Oostende. Foto : Steven Decroos. ©SABAM 2011
Het oeuvre van schilder Jean Brusselmans (1884-1953) blijkt onder de kunstliefhebbers een goed bewaard geheim te zijn. Zijn stijl is uniek en zijn werk getuigt van een grote autonomie, maar is tegelijkertijd diepmenselijk en compromisloos. Tijdsgenoot van Constant Permeke, Edgard Tytgat en studiegenoot van Rik Wouters, neemt hij in de Belgische schilderkunst van het interbellum een uitzonderlijke plaats in. In het Mu.ZEE in Oostende loopt tot 4 september 2011 een solotentoonstelling met een vijftigtal schilderijen en vele tekeningen en aquarellen. Er zijn een hele reeks originele marines bij; hiernaast Vuurtoren te Oostende (1936, Olie op doek, 86 x 101cm).

Terug naar top


Loodskotter van De Scute wordt ambassadeur van Vlaanderen
Watererfgoed Vlaanderen-lid De Scute uit Blankenberge plant in 2012 de tewaterlating van de gerestaureerde scute Sint-Pieter. Met de verplaatsing naar een nieuwe werf komt ook het project voor de nieuwbouw van een historische loodskotter terug tot leven. Op buitenlandse watererfgoedevenementen kan dit sierlijke schip met een totale lengte van 21,50 m, een breedte van 4,50 m en een waterverplaatsing van 40 ton voor Vlaanderen een internationale ambassadeursfunctie vervullen. In het laatste nummer van het interessante ledenblad van De Scute staat achtergrondinformatie over de oorspronkelijke Franse loodskotter Marie-Fernand en de geschiedenis van het loodswezen. Ondertussen neemt de authentieke Blankenbergse visserssloep Jacqueline-Denise ook dit jaar deel aan talrijke watererfgoedmanifestaties. Voor talrijke watererfgoedevenementen in Blankenberge, bekijk de Vlaamse Watererfgoedkalender. Meer info bij frank.panesi@telenet.be.

Terug naar top


Antwerpse Scheepvaartvereniging steunt The New Belgica
De Antwerpse Scheepvaartvereniging, de in 1901 opgerichte groepering van vandaag niet minder dan 85 Antwerpse scheepsagentuurbedrijven, steunt het project van The New Belgica. Tijdens de jaarlijkse maritieme get-together in Antwerpen op 24 maart 2011 ontving het project uit handen van ASV-voorzitter Tony Hylebos een symbolische cheque ter waarde van 100.000 Euro. De rol van Watererfgoed Vlaanderen als co-promotor van het project werd uitdrukkelijk in het licht gesteld. Van 1897 tot 1899 voerde de Belgica onder leiding van ontdekkingsreiziger Adrien de Gerlache een legendarische Belgische Antarctica-expeditie uit. Het schip zat 13 maanden vast in het Zuidpoolijs - de allereerste overwintering op Antarctica. Tweede luitenant was Roald Amundsen, de meest bekende poolreiziger ooit. The New Belgica wordt een levensechte vormreplica. Het schip wordt gebouwd in Boom en krijgt Antwerpen als thuishaven. De mooie steun van ASV is een nieuw voorbeeld in de trend van betekenisvolle investeringen in watererfgoedprojecten vanwege de actieve scheepvaart- en havenwereld. Watererfgoed Vlaanderen moedigt dergelijke partnerschappen uiteraard aan en hoopt dat het project van het Belgica Genootschap om het wrak van de originele Belgica te bergen en naar België te brengen, met The New Belgica kan worden gecombineerd. Wrak en replica kunnen een absoluut internationaal topgeheel vormen.

Terug naar top


Nostalgische familiefoto's op de Kongoboten
José De Baets wees ons op een mooie website met familiefoto's genomen aan boord van Kongoboten als de Armand Grisar en de Charlesville. Klik hier en ga naar de albums van de families De Baets, Van Laer en Vercouteren. Een bewijs dat het scheepvaartverleden van de vroegere kolonie bij vele Vlaamse families nog steeds sterk leeft, en meteen een herinnering aan het feit dat onze iconische Charlesville nog steeds in Rostock ligt...

Terug naar top


Verhalen over de Red Star Line gezocht
Antwerps Schepen van Stadsontwikkeling Ludo van Campenhout doet een oproep om alle mogelijke informatie, verhalen en foto's in verband met de rederij Red Star Line, haar schepen en haar emigratieterminal binnen te brengen bij het Red Star Line Museum. In maart van dit jaar werd de voorbereidende fase van de restauratie van de rederijgebouwen afgewerkt. De eigenlijke restauratie start deze maand. In mei 2012 is er een pre-openingsfestival. Het Red Star Line Museum in Antwerpen opent in 2013, precies 140 jaar na de oprichting van de legendarische rederij. Contact via redstarline@stad.antwerpen.be.

Terug naar top


Jos De Meyer en Minister Geert Bourgeois over stand van zaken Doelse Kogge


In antwoord op een schriftelijke vraag van Vlaams Parlementslid Jos De Meyer, die het dossier van de Doelse Koggen - restanten van twee vrachtschepen uit de veertiende eeuw - al jaren nauw opvolgt, deelde Minister Geert Bourgeois gedetailleerde gegevens mee over de stand van het wetenschapperlijke onderzoek, dat wordt uitgevoerd in het Waterbouwkundig Laboratorium in Borgerhout. Aan het einde van 2010 werd het eerste intern onderzoeksrapport afgewerkt. Hierin worden de eerste voorlopige resultaten besproken. De verwerking van het hout gaat systematisch verder en moet uiteindelijk uitmonden in een uitvoerige wetenschappelijke rapportage in de loop van 2013. De voorlopige onderzoeksresultaten zijn veelbelovend. Het gaat duidelijk om een gebruikte kogge. Het schip vertoont immers heel wat gebruikssporen. De aandacht van de onderzoekers gaat ook uit naar de sporen van herstellingen. De natuurwetenschappelijke onderzoeken hebben tot doel om de dateringen en de herkomstbepaling van zoveel mogelijk houten onderdelen te achterhalen om zo een beter inzicht te krijgen in de constructie en de levensloop van een 14de-eeuws vrachtschip. In totaal zijn er in 2011 voor het onderzoek 54.950 euro aan werkingsmiddelen en 39.200 euro aan investeringsmiddelen. Op personeelsvlak wordt in 2011 vooral verder gewerkt met de experten die daarvoor in 2010 geworven zijn. Daarnaast krijgt het project ondersteuning van vaste VIOE-onderzoekers en –conservatoren. De volledige tekst van de Vraag en het Antwoord kan op de website worden nagelezen bij de achtergronddocumenten.

Terug naar top


De Antwerpse Shop wordt gerestaureerd

© Foto: VIOE
Vlaams Minister Geert Bourgeois kende een premie van 637.915,35 euro toe voor de eerste fase van de algemene buitenrestauratie van het legendarische aanwervingsbureau ‘de Shop’, gelegen aan de Rijnkaai op het Eilandje in Antwerpen. Het unieke gebouw, waar scheepsherstellers kwamen ‘shoppen’ voor een job, prijkt sinds 2001 op de lijst van beschermde monumenten. “Dit subsidiedossier bevat de eerste fase van de restauratie en herbestemming van dit pand uit de vroege jaren 1960 tot evenementenhal, horecagelegenheid en kantoren,” verduidelijkt minister Bourgeois. “Herbestemming is een ideale manier om waardevolle gebouwen een toekomst te geven. Dit project maakt bovendien deel uit van de ontwikkeling en herwaardering van de zogenaamde Montevideowijk op het Eilandje, waarbij het Museum van de Red Star Line is geopend, het Kattendijksluis is heropend en de Montevideomagazijnen zijn gerestaureerd.” De Shop is een vrij jong monument en is in 1960 opgericht als aanwervingsbureau voor scheepsherstellers voor de dokken. Het gebouw is ontworpen door de diensten van de stad Antwerpen in een voor die periode typerende Expo 58-stijl. Het betreft een betonskeletstructuur waarvan de verticale delen in de gevel zichtbaar zijn gelaten, en vooral de bovengevel als een open glazen wand is uitgevoerd. In deze eerste restauratiefase wordt de buitenschil aangepakt. In een volgende fase volgt het beeldbepalende aluminium schrijnwerk.

Terug naar top


Sociaal-economische impact van erfgoed in Vlaanderen aangetoond
Een recente studie heeft, met hard cijfermateriaal over investeringen, tewerkstelling, omzet en toegevoegde waarde, de grote sociaal-economische impact van het onroerend erfgoed(beleid) in Vlaanderen in kaart gebracht. Eén van de conclusies luidt: "De onroerend erfgoedsector heeft een ontzettend groot potentieel om zich te verankeren en de synergie aan te gaan met het breder maatschappelijk en economisch veld. De mogelijkheden blijven vaak nog onderbenut. Als een aanzienlijke economische actor in Vlaanderen, moet vanuit onroerend erfgoed zelf actie ondernomen worden en partnerships worden aangegaan zodat het patrimonium in blijvend wordt gevalideerd". Hoewel de studie niet echt ingaat op de sector van het varend erfgoed, is de aangehaalde conclusie voor die sector even geldig. De studie werd uitgevoerd door SumResearch en het Centrum voor Economische Studiën in opdracht van de Vlaamse Overheid en is beschikbaar op de website van Watererfgoed Vlaanderen.

Terug naar top


Meer met rederij Flandria aan in Vlaamse en Zeeuwse watererfgoedplaatsen
De Antwerpse traditierederij Flandria heeft haar vaarprogramma voor 2011 bekendgemaakt. Het bevat Scheldetochten, korte en lange havenrondvaarten, candlelight cruises en dagcruises naar boeiende watererfgoedcentra als Vlissingen, Middelburg, Zierikzee, Willemstad, Yerseke, Veere, Tholen, Sint-Amands en Terneuzen. Het programma staat op www.flandria.nu.

Terug naar top


50ste editie nieuwsbrief VVBHV
De Vlaamse Vereniging tot Behoud van Historische Vaartuigen (VVBHV) verdedigt sinds haar ontstaan in 2002 de belangen van de eigenaars van varend erfgoed in Vlaanderen. Zo stond zij ook mee aan de wieg van Watererfgoed Vlaanderen. Sinds juni 2006 geeft zij voor haar leden, sympathisanten en bevriende erfgoedverenigingen ongeveer 10x per jaar een rijkelijk gevulde digitale nieuwsbrief uit met niet alleen nieuwtjes uit de vereniging maar ook artikels over evenementen, kanalen, motoren en alles wat met ons varend erfgoed te maken heeft. In mei 2011 brengt het redactieteam de 50ste editie van deze nieuwsbrief uit. Deze editie zal worden opgevat als een special, met niet alleen interessante artikels maar ook veel nuttige info die deze editie tot een mooi promotiemiddel van de VVBHV zal maken. Meer info over VVBHV op www.historisch-vaartuig.be.

Terug naar top


Kaarten en foto's van Belgische vaarwegen gezocht in Nederland
JanPieter Janse, mede-organisator van de Wereldkanalenconferentie die van 19 tot 24 september wordt gehouden in Groningen, is op zoek naar kaarten en foto's van oude en nieuwe Belgische vaarwegen. Watererfgoed Vlaanderen roept iedereen op om JanPieter te helpen, om voorstellen te doen voor Vlaamse bijdragen tot de Wereldkanalenconferentie en om zo onze rivier- en kanaaltradities uit te dragen naar het buitenland. Contact via janpieterjanse@golfslagadvies.nl.

Terug naar top


Vaartocht Ronde & Platbodemschepen naar Armada Rouen 2013
In 2013 wordt een monumentale vaartocht doorheen Nederland, Vlaanderen en Frankrijk georganiseerd met ronde & platbodemschepen, richting het maritiem feest Armada Rouen 2013. Geïnteresseerde scheepseigenaars kunnen zich aanmelden bij Watererfgoed Vlaanderen-adviseur Fernand Van den Keybus.

Terug naar top


Naar Island ! Het definitieve verhaal van de Vlaamse IJslandvaart
In 1995 voer de Amandine voor de laatste keer de haven van Oostende binnen, het einde van de IJslandvaart. Het boek Naar Island ! van Katrien Vervaele vertelt de geschiedenis van de IJslandvaart sinds de 17de eeuw, met de klemtoon op de IJslandvaart in de voorbije eeuw vanuit Oostende. Over de visbakken en de middenslagtreilers die na achttien dagen op zee terugkeerden met ruimen vol vis. Met glimmende ogen en in hun eigen, ruige taal vertellen 28 vissers over vulkanen die ze in zee zagen spuwen, over black frost en witte wind... Hun gutmes hebben ze altijd bij, want 'een visscher zoender mes is lik een hoere zoender trutte'... Persoonlijke getuigenissen, een zee van mooie foto's en een woordenlijst maken hiervan het definitieve verhalenboek over de IJslandvaart. De auteur heeft trouwens een groot hart voor het watererfgoed en geeft regelmatig interessante lezingen. Surf daarom ook eens naar www.katrienvervaele.be.

Terug naar top


Maritieme boeken en DVDs te koop aan stockprijs
MN Productions, een Vlaams productiehuis dat zich specialiseert in documentaires over mariene en maritieme onderwerpen liquideert stock. Voor de lezers van Getijden worden gunstprijzen aangeboden. Het boek Tienduizend Jaar Varen samen met bijhorende DVD (4 x 52 min) mag weg voor 10 euro (i.p.v. de normale prijs van 29,95 voor het boek en 19,95 voor de DVD). Het boek en de DVD De ontdekking van het Oosten wordt aangeboden voor slechts 5 euro. Voor leerkrachten en studenten zijn dozen van 10 beschikbaar voor 25 euro. Bestellen en meer informatie via info@mnfilms.com.

Terug naar top


Watererfgoed in Nautilus en De Grote Rede
Het laatste nummer van het tijdschrift De Grote Rede van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) bevat een fraai geïllustreerd achtergrondartikel van Tom Sintobin over Oostende in de Nederlandse literatuur. In de laatste twee nummers van Nautilus, het maandblad van het Koninklijk Belgisch Zeemanscollege, gaan Luc Van Coolput resp. Florent Van Otterdyk in de vaste rubriek "De Belgische vlag van toen" in op de geschiedenis van het eerste Oostends vrachtvoerend stoomschip ss Emma en van het in 1981 in de vaart gekomen volcontainerschip Plantin, gebouwd bij Boelwerf in opdracht van CMB.

Terug naar top


Watererfgoedkalender april - mei 2011


Watererfgoed beveelt aan:

  • Oostende, 9 april - 4 september 2011
    Tentoonstelling Jean Brusselmans in het
    Mu.ZEE, Romestraat 11
  • Wereldwijd, 18 april 2011
    Internationale Monumentendag met als thema Cultureel Erfgoed en Water
  • Oostende, 21 april 2011
    Lezing 'Antarctica' door reisjournalist en schrijver Johan Lambrechts in Bibliotheek Kris Lambert, Wellingtonstraat 7 (gratis) - info via tel. +32 59 29 51 51
  • Oostduinkerke, 22 april 2011
    Lezing Recente ontwikkelingen in de Vlaamse visserij door Willy Versluys in het 
    Nationaal Visserijmuseum om 20u00
  • Oostduinkerke, 23 april 2011
    Garnalen in het Museum - Feestelijke start van het garnaalseizoen in het
    Nationaal Visserijmuseum, 14u00 - 18u00 (gratis)
  • Oostduinkerke, 25 april 2011
    Garnaalkruiersdemonstratie door Garnaalkruiersvereniging de Spanjaardbank, strand, 12u30-14u00
  • Oostduinkerke, 25 april 2011
    Garnaalvissers te paard, strand, 13u00
  • Scheldeland, 25 april 2011
    Tweede
    Scheldehappening: varen, fietsen en wandelen in het Scheldeland vanuit verschillende locaties
  • Lokeren, 27 april 2011
    Publieke vergadering over de heropening van de Durme om 19u30 in het clublokaal van VVW-Lokeren (Zeilmeer, Heilige Geestmolenstraat 93). Meer info en aanmelding bij Fernand Van den Keybus, tel. +32 9 348 23 31 of +32 495 242 809
  • West-Vlaanderen, 29 april - 15 mei 2011
    Week van de zee, jaarlijkse aandachtsweek over natuur en milieu aan de kust
  • Vlaanderen, 1 mei 2011 
    Erfgoeddag met als thema 'Armoe troef'
  • Baasrode, 1 mei 2011
    Erfgoeddag rond het thema 'Armoe Troef'. Rondleiding De Scheepsarbeiders van Baasrode met filmdocument over Albert van de Jakkes (10u00-18u00)
  • Antwerpen, 4 mei 2011
    Overleg ter voorbereiding van WaterkAnt 2012, Koninklijke Liberty Yacht Club, Thonetlaan 131, 2050 Antwerpen (Linkeroever) - info:
    info@shiptoshore.be
  • Hasselt, 7 mei 2011
    Erfgoedplein van het 
    Forum voor Erfgoedverenigingen in Kunstencentrum België
  • Blankenberge, 7-8 mei 2011
    Wandelevenement 
    Internationale Tweedaagse van Vlaanderen Blankenberge met o.m. open werf bij De Scute
  • Vlaanderen, Frankrijk en Nederland, 15-22 mei 2011 
    Internationale Scheldeweek
  • Borgerhout, 19 mei 2011
    Geleid bezoek aan de restauratie van de Doelse Kogge en het Waterbouwkundig Laboratorium te Borgerhout, met gids Jan Seurinck (VIOE). Afspraak aan het Waterbouwkundig Laboratorium aan de Berchemlei 115 te 2140 Antwerpen (Borgerhout) om 14 uur, einde rond 16u. Deelname is gratis. Inschrijving uiterlijk op 12 mei via tel. +32 (0)3 232 35 31, fax +32 (0)3 226 71 87, e-mail 
    kvns@wol.be
  • Wondelgem, 21 mei 2011
    Studiedag over de Gentse Lieve
    , georganiseerd door de heemkundige kring van Wondelgem (Vroonstalle) - deelname in de kosten 7,50 euro (syllabus, koffie en broodmaaltijd inbegrepen) - inschrijven door overschrijving van 7,50 euro op rekening BE15 4471 5034 1130 van het DF Wondelgem met vermelding ‘Studiedag De Lieve, naam en adres’ - meer info bij
    nadine.lenssens@telenet.be, +32 (0)485 71 75 95
  • Oostende, 26 - 29 mei 2011
    Oostende voor Anker, Vlaanderens grootste varend erfgoedfeest, met een bezoek van het HMS Bounty

Terug naar top


Inschrijven

Klik hier als u Getijden niet rechtstreeks ontving maar vanaf nu een kosteloos abonnement wil.

Terug naar top


Watererfgoed Vlaanderen verenigt en verdedigt al het nat en droog watererfgoed in Vlaanderen (meer dan 80 organisaties actief rond historische schepen, scheepvaart- en havenmusea, watermonumenten, watertradities, -kunst en -cultuur, toeristische en commerciële dienstverleners i.v.m. watererfgoed, experten, onderzoekers en liefhebbers). De koepel ijvert voor het behoud en de valorisatie van alle watererfgoed in Vlaanderen, voor de versterking van het waterbewustzijn van de Vlaming en voor de internationale uitstraling van Vlaanderen als baken van scheepvaart-, haven- en watercultuur.
vzw Watererfgoed Vlaanderen, Scheepswerven Baasrode, St.-Ursmarusstraat 141, 9200 Baasrode,
www.watererfgoed.be, secr@watererfgoed.be