Nieuwsbrief van Watererfgoed Vlaanderen - nummer 27 - juni 2013


Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen
Nieuws van onze leden
Ander Vlaams watererfgoednieuws
Vlaamse watererfgoedkalender juli - augustus 2013
Inschrijven en uitschrijven

Nieuws over Watererfgoed Vlaanderen

Niet te missen Schelde Vrij-parade tijdens Lillo Waterdorp op 11 augustus
Lillo Waterdorp Op zondag 11 augustus 2013 organiseren we de derde editie van Lillo Waterdorp. De voorbije edities waren voltreffers, en dit jaar willen we een nieuwe stap vooruit zetten met een re-enscenering van historische taferelen uit de turbulente geschiedenis van de Schelde. Dit past in de viering van de 150ste verjaardag van de afkoop van de Scheldetol. Het programma is in voorbereiding en wordt binnenkort bekendgemaakt. Voor de watererfgoedmarkt hebben al verschillende leden hun aanwezigheid bevestigd. Al onze leden en, voor zover plaats, andere organisaties, kunnen kosteloos een standje opzetten of via onze stand promomateriaal verspreiden. De stad Antwerpen zorgt voor tentjes en tafels. Tegelijk gaat in het groenste Scheldedorp Lillo Boekendorp door, de grootste tweedehandse boekenmarkt van Vlaanderen. Wie op een of andere manier wil meewerken, mag dit altijd melden via secr@watererfgoed.be. Dank je en tot dan !
Terug naar top

Officiële Schelde Vrij-tentoonstelling gaat open op 16 juli
Lillo Wterdorp Op 16 juli 2013 zal het dag op dag 150 jaar geleden zijn dat 26 staten de tolrechten die Nederland op de Schelde hief in één klap afkochten. Hierdoor was de scheepvaart op de Schelde eindelijk écht vrij en kon de haven gestaag uitgroeien tot wat ze nu is: de motor van onze economie. Om dit heuglijke feit te herdenken, organiseert het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen een unieke tentoonstelling met als thema de vrije doorvaart. Vicepremier en Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders, havenvoorzitter Marc Van Peel en onze voorzitter zullen tijdens de plechtige opening van de expo het woord voeren. Het Havenbedrijf verwacht de aanwezigheid van de ambassadeurs van alle landen die 150 jaar geleden het Verdrag ondertekenden: het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten, Noorwegen, Frankrijk, Denemarken, Oostenrijk, Zweden, Italië, Spanje, de Russische Federatie, Portugal, Griekenland, Argentinië, Chili, Turkije, Peru, Brazilië, Duitsland en de Heilige Stoel.
Terug naar top

Kongoboot Charlesville: laatste stand van zaken
Charlesville

Charlesville

Charlesville

Charlesville

Charlesville

Charlesville
Zoals in onze vorige nieuwsbrieven aangekondigd, blijven we nauw opvolgen wat er met het wrak van de gezonken Kongoboot Charlesville gebeurt. De Poolse overheid heeft een nauwkeurige hydrografische survey uitgevoerd om de positie en inz. de diepteligging van het schip te bepalen (zie het beeld hiernaast). Het schip ligt op de stuurboordzij op een zandige bodem, op een diepte van 17m. Op ons verzoek is een verbod ingesteld om te vissen, te varen en sport te bedrijven binnen een straal van 500m rond het schip. Het wrak wordt momenteel gesignaleerd met een virtuele boei in het AIS-systeem. Als de weersomstandigheden het toelaten zal een wrakboei worden geplaatst. De Poolse overheid is nog steeds op zoek naar de eigenaar van het schip, tot dusver zonder resultaat. In afwachting van meer duidelijkheid zijn nog geen concrete beslissingen genomen over de berging van het wrak en over het tijdstip en de kosten van dergelijke berging. Na onderzoek van documenten heeft de Poolse Staatscommissie voor Onderzoek naar Maritieme Ongevallen het standpunt ingenomen dat het schip tijdens het sleeptransport niet meer kon worden beschouwd als een zeeschip, en heeft zij beslist geen officieel onderzoek in te stellen. Een eerste onderzoek werd echter uitgevoerd door de havenkapitein van Gdansk en informatie is overgemaakt aan de maritieme kamer van de districtsrechtbank in Gdansk, afdeling Gdynia. Deze kamer onderzoekt de zaak momenteel. Verder heeft Polen de Duitse overheid om bijstand gevraagd met een officiële brief van 10 juni 2013. Deze brief is pas in Duitsland aangekomen op 27 juni 2013. Duitsland zal zich nu beraden over medewerking aan het verdere Poolse onderzoek. Poolse havenexperten bevestigden ons dat het schip een gevaar voor de scheepvaart vormt. Van de deelstaat Mecklenburg-Vorpommern, de stad Rostock en de curator van de failliete jeugdherberg vernamen we geen enkel nieuws meer. In heel het land en zelfs wereldwijd heerst treurnis over wat is gebeurd. Elisabeth Janssens, die met o.m. Martine Delcol en Jean Feuillat een steunpilaar was in de campagne bij de verenigingen van Congoliefhebbers, schreef een ontroerend gedicht over het schip:

De l’Atlantique à la Baltique
Il était un navire magnifique,
Par l’Atlantique jusqu’à l’Afrique
Les fleuves Escaut et Congo
Il réunit comme des jumeaux

Charlesville était son nom,
Anvers et Matadi, ses destinations
Ces deux villes l’hébergeaient
C’était notre relais

A Hoboken il fut construit
Par Matadi il fut conquis
Nous pouvions l’y accueillir
Et le revoir avec plaisir

Un coup de sirène nous annonçait
Que du Chaudron il surgissait
Il nous fallait nous dépêcher
Pour saluer son arrivée

Comme pour ses frères et amis,
Des pilotes chevronnés l’ont conduit
Mieux que l’Ajax et chaque jour
Banane, Boma, Matadi et retour,

Dernier descendant d’une longue lignée,
Le destin nous a séparés
Ne tombèrent pas dans notre oubli
Son tangage et son roulis

Comme ses frères il a disparu
Pourrait-il nous être rendu
Dans la Baltique il a sombré
On aimerait le retrouver

De Australische (!) maritieme geschiedschrijver Reuben Goossens, die erg betreurt dat dit schitterende historische lijnschip verloren dreigt te gaan, produceerde twee fraaie Charlesville-pagina's op zijn website www.ssmaritime.com van. Je kan hier rechtstreeks naar de eerste Charlesville-pagina doorklikken, en vandaar vind je gemakkelijk je weg naar deel twee (dat voor aanvulling vatbaar is). Aangezien het schip momenteel het statuut heeft van beschermd onderwatererfgoed, blijven wij de zaak nauw opvolgen. We houden je via Getijden op de hoogte van verdere ontwikkelingen.

Terug naar top

Na faillissement van De Lloyd blijft een professionele media-outlet essentieel
De Lloyd Enkele weken geleden legde de uitgever van de enige Belgische scheepvaart- en havenkrant De Lloyd de boeken neer. Hiermee kwam een einde aan een grote traditie. De eerste editie van de Lloyd Anversois verscheen op 20 maart 1858. De geschiedenis gaat zelfs nog verder terug, want al in 1802 brachten enkele Antwerpse scheepsmakelaars een blaadje uit waarin de aankomst van zeeschepen werd gemeld; in 1837 kreeg deze publicatie de naam La Trompette. In 1979 kreeg de Lloyd Anversois een Nederlandstalige editie. In 2003 werd gestart met een dagelijkse elektronische versie. In 2008 vierde De Lloyd zijn 150ste verjaardag met een speciaal dubbelnummer (foto hiernaast). De jongste jaren verscheen De Lloyd als een weekblad in krantenformaat. De erg bedreven en tot de laatste dag gemotiveerde redacteurs van De Lloyd besteedden toenemende aandacht aan watererfgoednieuws. De stopzetting van de publicatie is een zware slag voor de hele haven- en scheepvaartgemeenschap. Nu de algemene media slechts een kleine en nogal onvoorspelbare selectie van maritiem nieuws brengen, blijft een gespecialiseerde publicatie gericht op haven- en scheepvaartprofessionals van essentieel belang. Wij hebben er bij de decision makers in de publieke en private sector op aangedrongen zo mogelijk een vergelijkbaar mediakanaal in stand te houden. Dit zou bijv. kunnen bestaan in een kosteloze wekelijkse elektronische nieuwsbrief. Van die formule bestaan geslaagde voorbeelden in het buitenland. Ook voor de watererfgoedwereld is een goede communicatielink met de scheepvaart- en havenwereld van uiterst gewicht.
Terug naar top

Jubileumboek Europese Sleepvaartvereniging beschikbaar aan gunstprijs
ETA

ETA
De Europese havensleepvaartvereniging European Tugowners Association (ETA) biedt het overzichtsboek over haar 50-jarig bestaan aan voor de gunstprijs van 25 EUR (plus verzendkosten). Het door onze voorzitter geschreven en door ons lid Pandora Publishers uitgegeven boek schetst het ontstaan en de ontwikkeling van de organisatie, die met de Europese loodsenvereniging de oudste Europese maritieme beroepsvereniging is. De ETA doorzwom heel wat watertjes, bemoeide zich eerst met de internationale maritieme politiek in de IMO in Londen, en schakelde na 25 jaar over naar beïnvloeding van het steeds belangrijker Europese haven- en scheepvaartbeleid. Het boek Fifty Years of the European Tugowners Association. From London club to Brussels lobby biedt een overzicht van een halve eeuw maritieme politiek en lobby-activiteit, maar uiteraard ook van de evolutie van de sleepsector. Het boek bevat leuke interne anecdotes en is geïllustreerd met foto's van verenigingsactiviteiten en sleepoperaties en bevat in bijlage o.m. een lijst van de aangesloten sleepfirma's en de samenstelling van de bestuursorganen. België speelde steeds een vooraanstaande rol in de ETA. Alphonse Letzer van het Antwerpse URS was één van de legendarische founding fathers. Eén van de eerste ETA-jaarcongressen vond in 1966 plaats in Antwerpen (de echtgenotes, die voor het eerst mochten meekomen, moesten dineren in een aparte zaal). Vandaag telt ETA drie Belgische leden: het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen, Multraship Belgium en, nog steeds, de Unie van Redding- en Sleepdienst. Op de foto hiernaast overhandigen Secretaris-Generaal Hugo Callens en onze voorzitter een exemplaar van het boek aan Europees Transportcommissaris Siim Kallas. Dit gebeurde tijdens het jaarcongres van de European Sea Ports Organisation in Varna (Bulgarije) op 31 mei jl. Een bestelformulier vind je hier.
Terug naar top

Stuur je nieuwtjes voor Getijden tijdig door
Getijden Getijden bereikt momenteel rond 6.200 lezers in België en het buitenland. De publicatie is daarmee niet alleen enige e-nieuwsbrief waarin alle Vlaams watererfgoednieuws wordt samengebracht, maar bovendien het meest gelezen gespecialiseerde mediakanaal over watererfgoed van de hele Benelux. We ontvangen steeds meer nieuwsberichten, uitnodigingen en oproepen om hulp. Om een vlotte en tijdige opname van je berichten te bevorderen, vragen we om liefst kant-en-klare tekstjes van 5 à 10 regels te bezorgen, zo mogelijk samen met een passend beeld of logo, en liefst ruim op voorhand, omdat Getijden in principe slechts eens in de maand verschijnt. Alle nieuws is welkom op secr@watererfgoed.be. Dank voor je medewerking !
Terug naar top

Nieuws van onze leden

Fabuleuze expo en kunstboek over zeestad Oostende
Expo Oostende In de Venetiaanse Gaanderijen in Oostende loopt nog tot 15 september de tentoonstelling Bonjour Ostende. Oostende in de internationale kunst. Meer dan 120 schilderijen, tekeningen en gravures van binnen- en buitenlandse kunstenaars waaronder James Ensor, Léon Spilliaert, Constant Permeke, Jan De Clerck, William Turner, Erich Heckel, Edouard Pignon, Leo Gestel, Felix Nussbaum en Heinrich Campendonck illustreren de mythische status waarop de Koningin der Badsteden, haar Noordzeepanorama en haar haven zich al zo lang kunnen beroemen. Ons lid Pandora Publishers verzorgde het bijhorende boek. In deze prestigieuze uitgave vermengt curator Xavier Tricot geschiedenis, literatuur, schilder- en tekenkunst en foto's tot een wetenschappelijk gedegen maar vooral fascinerend verhaal. Het kijk- en leesboek brengt heel wat onbekend en zelfs nooit eerder getoond materiaal aan het licht, en geeft een nieuwe kijk op de historische ontwikkeling van onze grootste kuststad. Voor alle liefhebbers van de zee, de kust, havens en/of kunst een niet te missen expo en dito publicatie, en voor andere water- en havensteden een inspiratiebron voor vergelijkbare initiatieven. Bestelinfo bij christophe.valkeniers@pandorapublishers.eu.
Terug naar top

Navigo is deze zomer the place to be
Zeeziek De Visserijfolkloreavonden geven je zomer extra sfeer ! Op het binnenplein van het Nationaal Visserijmuseum van Oostduinkerke worden deze gezellige avonden ook dit jaar wekelijks op vrijdag georganiseerd van 12 juli tot 23 augustus. Jong en oud kunnen hun hart ophalen bij de vele acts en standhouders. Op vrijdag 5 juli wordt de zomer op gang geschoten met het Festival van het Volkslied aan Zee. Tijdens de Visserijfolkloreavonden krijg je een voorstelling van de bezigheden van de vissersbevolking van weleer. Diverse ambachten en huisvlijt van toen worden gedemonstreerd, optredens en randanimatie zorgen voor de nodige sfeer. Ondertussen worden je smaakpapillen gestreeld door overheerlijke vishapjes en kunnen de kinderen om 19u30 aan de slag tijdens een workshop in het museum. Ook in Navigo loopt tot 17 november de schrikbarende expo ‘Zeeziek. Hoe kolkt de waanzinnige zee in lichaam en geest’. Alle info op www.navigomuseum.be.
Terug naar top

Expo Eugeen Van Mieghem in Emile Verhaeren Museum in Sint-Amands
E Van Mieghem In het Provinciaal Museum Emile Verhaeren in Sint-Amands aan de Schelde opende de expo Eugeen Van Mieghem, tussen kunst en daad. In deze tentoonstelling staan het vroege werk van Van Mieghem en zijn banden met de politiek-artistieke bohème van de Antwerpse Kapel centraal. Dat deze tentoonstelling plaatsvindt in het Verhaerenmuseum is geen toeval: Van Mieghem was immers een bewonderaar van Emile Verhaeren. De tentoonstelling kwam tot stand met de steun van het Eugeen Van Mieghemmuseum uit Antwerpen en dankzij bruiklenen van verschillende privéverzamelaars. Bij deze gelegenheid werd ook het boek Tussen droom en daad. Anarchie en artistieke heropleving in Antwerpen rond 1900 van Stijn Vanclooster gepresenteerd. Het Verhaerenmuseum is een een niet te missen stop wanneer je deze zomer de Scheldestreek verkent. Meer info op de website van het Verhaerenmuseum en in deze televisiereportage.
Terug naar top

Bebakeningsschip Doel overgedragen aan behoudsvereniging
Doel Het historische vaartuig Doel kreeg op 12 juni 2013 een nieuwe eigenaar. Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken Hilde Crevits had het licht op groen gezet om definitief afstand te doen van het eigendomsrecht van de Doel ten voordele van de vzw Behoudsvereniging Bebakeningsschip Doel, die bij Watererfgoed Vlaanderen aangesloten is. De vzw had het in 1952 in Oostende gebouwde, zowel geklonken als gelaste vaartuig al in bruikleen sinds augustus 2003. De eigendomsoverdracht werd formeel ondertekend door Yves Goossens namens de Vlaamse overheid en door Luc Van der Velden (voorzitter ad interim) en Ludo Pauwels voor de vzw. Wij feliciteren de vzw met deze stap vooruit en wensen haar een succesrijk behoudsproject toe.
Terug naar top

Motor geschonken voor Brelboot Askoy II
Askoy II Ons steeds enthousiaste lid vzw Save Askoy II meldt via een private schenking een motor te hebben bekomen voor de Askoy II, meer bepaald een Volvo Penta van 280 PK. Nu de Askoy opnieuw drijfklaar is, is nu de volgende stap in de restauratie het inbouwen van de motor met alle toebehoren. De vereniging is hiervoor op zoek naar een sponsor. Daarna kan de opbouw van het yacht voltooid worden. De initiatiefnemers hopen nog altijd op een tewaterlating in 2014. De Askoy II werd gebouwd in 1959 en Jacques Brel gebruikte het zeiljacht om de Atlantische en Stille Oceaan te bevaren. De boot strandde in 1994 na een zware storm in Nieuw-Zeeland, waar de broers Piet en Gustaaf Wittevrongel hem eind 2007 lichtten. Op 8 april 2010 werd het wrak van de Askoy II binnengereden in de hangars van De Nieuwe Scheldewerven te Rupelmonde. Nu, bijna drie jaar later, is de romp volledig gerestaureerd. Meer info op http://www.askoyii.be/.
Terug naar top

Erfgoedgids over zes eeuwen Antwerpse naties
Antwerpse naties Zes eeuwen Antwerpse naties. Van lokale corporaties tot logistieke wereldspelers is de titel van een nieuwe erfgoedgids uitgegeven door de Provincie Antwerpen en de Katoen Natie. Het is het vijftiende deel in de reeks provinciale erfgoedgidsen. Aan de hand van anekdotische getuigenissen, etymologische verklaringen van dokwerkersjargon, historisch beeldmateriaal en nog veel meer belicht deze gids de havenwereld vanuit het dagdagelijkse menselijke oogpunt. Zonder de duizenden mensen die dag na dag aan ‘de dok’ hard labeur verrichtten, had de Antwerpse haven niet kunnen uitgroeien tot de wereldspeler die ze vandaag is. Auteur is Johan Eeckelaert, die instaat voor het behoud en beheer van het historisch patrimonium van Katoen Natie. Uiteraard is de beheersvereniging Maritiem & Logistiek Erfgoed bij Watererfgoed Vlaanderen aangesloten. Na de voorstelling, die werd opgeluisterd met een havenerfgoedvertelling door de Kinderen van de Craen, konden we genieten van de fantastische verzameling oude goederenbehandelingstuigen die diverse naties ondertussen in het historische magazijn van de Katoen Natie hebben samengebracht. Bestelinfo staat hier.
Terug naar top

Verleidelijk boek Zeevisserij aan de Vlaamse kust
Zeevisserij Het immer dynamiek uitspattende Nationaal Visserijmuseum Oostduinkerke publiceerde bij de Stichting Kunstboek een erg fraai geïllustreerd overzichtsboek over de geschiedenis van de Vlaamse zeevisserij. De lezer ontdekt hoe de kustvlakte ontstond en hoe de nood aan havens zich opdrong. Talrijke verrassende aspecten van de zeevisserij worden belicht op een hedendaagse manier, door middel van heldere teksten, getuigenissen en diverse originele illustraties, waaronder heel wat reproducties van bekende en minder bekende schilderijen. Je snuift de sfeer op in het visserskwartier en zit mee aan tafel bij de vissersvrouw die bidt dat de storm gaat liggen. Je beeldt je in hoe ze met haar vis leurt en haar twaalfjarig kind als matroos mee de zee op stuurt. Je leert bij over het onderwijs, de rijke vangsten in IJsland of hoe sterk de angst het bijgeloof aanwakkerde. En je begrijpt beter hoe de visserijsector zich vandaag verder ontwikkelt. Kortom, een uitstekende introductie tot onze rijke visserijgeschiedenis. Meer info vind je hier.
Terug naar top

Bonaparte aan de Schelde. Antwerpen in een Franse stroomversnelling
Bonaparte De schitterende, net gesloten expo over Antwerpen in de Franse tijd in het Museum aan de Stroom zal dankzij het boek Bonaparte aan de Schelde. Antwerpen in een Franse stroomversnelling nog lang bijblijven. Onder leiding van curator Jan Parmentier bracht een plejade binnen- en buitenlandse deskundigen een schat aan historische gegevens samen, die van deze catalogus een standaardwerk maken. Watererfgoedliefhebbers vinden hier de laatste stand van het onderzoek over de haven van Antwerpen, de Schelde en de marine in de tumultueuze Franse periode, tot leven gebracht met prachtig beeldmateriaal. Alle bestelinfo kan je vinden op www.exhibitionsinternational.org.
Terug naar top

Lezingen over baksteenvaart tussen 1927 en 1965 door Bob De Bruycker
baksteenvaart Marineschilder Bob De Bruycker heeft een boeiende presentatie uitgewerkt met verhalen en archiefbeelden over de baksteenvaart uit de Rupelstreek. Baksteen werd in de streek reeds honderden jaren met de hand gemaakt voor België en onze buurlanden. Weinigen weten nog dat door de uitbreiding van Londen en de sociale woningbouw aldaar, de vraag naar de goedkopere Boomse baksteen bleef stijgen. Met de industriële revolutie, stoom en het overschakelen naar machinesteen kon aan deze vraag worden voldaan. De export naar Engeland bracht een bonte vloot schoeners, beltvaarders en kofschepen naar de Rupel. In 1928 begon de rederij den Hartigh met 5 speciaal voor baksteen vervoer gebouwde coasters deze handel in handen te nemen. Bob was ook opvarende van baksteenexportschepen, en weet als geen ander deze weinig bekende episode uit onze zeevaartgeschiedenis tot leven te wekken. Info bij bob.debruycker@scarlet.be.
Terug naar top

Vrienden Nationaal Scheepvaartmuseum hebben nieuwe website
Vrienden Scheepvaartmuseum De Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum nodigen je uit hun nieuwe website te bezoeken op www.vriendenscheepvaartmuseum.be. De Vrienden werden opgericht in 1939, met als eerste voorzitter Eric Sasse. Van 1952 tot 2008 huisde het Nationaal Scheepvaartmuseum in het Steen te Antwerpen. De Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum (VNSM) worden sinds 2007 geleid door Guy Huyghe en tellen een 300 enthousiaste leden. De vereniging bezit een magnifieke eigen erfgoedcollectie en organiseert vele ledenactiviteiten, waaronder recent nog een bezoek aan Oostende.
Terug naar top

Ander watererfgoednieuws

Grootschalig oratorium De Schelde uitzonderlijk opnieuw opgevoerd op 30 augustus
P Benoit Op 30 augustus wordt de Waagnatie in Antwerpen het decor van een wel heel uitzonderlijk schouwspel: samen met een muzikale topcast zal deFilharmonie er het grootschalige oratorium De Schelde van de Antwerpse componist Peter Benoit opvoeren. De Schelde vormt ongetwijfeld het sleutelwerk van de man die in de 19de eeuw zijn volk leerde zingen in de volkstaal. Omdat in dit werk Maas en Schelde vloeien terwijl de Noordzee bruist en stormt, werd een cast van Vlaamse én Nederlandse origine samengesteld. De Britse dirigent Martyn Brabbins, vaste gastdirigent van deFilharmonie, treedt in deze nautische alliantie op als schippersbaas. Het concert is een initiatief van het Havenbedrijf, deFilharmonie en het Peter Benoitfonds. Het wordt mee mogelijk gemaakt dankzij de steun van CEPA, de Stad Antwerpen, de Provincie Antwerpen en een reeks organisaties en bedrijven uit de havengemeenschap. Om iedereen de kans te geven mee te vieren en te genieten van de 150 jaar Schelde Vrij-feestelijkheden, geeft het Havenbedrijf duotickets voor het oratorium weg. Om kans te maken op een ticket, stuur je vóór 24 juli een email, met vermelding van naam, adres, telefoonnummer en emailadres naar communicatie@haven.antwerpen.be. Vermeld zeker ook via welk kanaal je met de wedstrijd kennis maakte. Winnaars worden per email op de hoogte gebracht.
Terug naar top

Oproep tot medewerking aan maritieme expo 5 Eeuwen Brazilië – België
België Brazlië Ter gelegenheid van de lancering van het boek 5 Eeuwen Brazilië – België wordt in het Braziliaans Congres in november 2013 een prestigieuze tentoonstelling georganiseerd met een eerste thema 'De bezoeken van de Belgische Vorsten aan Brazilië'. De Belgische Ambassadeur in Brazilië gaf mevr. Barros-Greindl de opdracht een tweede thema uit te werken, nl. 'De maritieme betrekkingen en samenwerking tussen Brazilië en België m.b.t. het havenbeleid'. Het is de bedoeling het Braziliaanse publiek levendig te herinneren aan de intense economische en culturele samenwerking tussen onze beide landen, welke zich tot heden vruchtbaar doorzet. Daarbij zal ook het belang van de onze drie grote havens worden benadrukt. De organisatoren zoeken voor de tentoonstelling een historisch stuk (bijv. een charter) en een hedendaags voorwerp (bijv. een maquette). Alle suggesties en voorstellen zijn welkom bij Paul Vanbutsele, tel. +32 475 24 05 19, e-mail paulvanbutsele@gmail.com.
Terug naar top

Provincie Antwerpen zoekt info over de haven in WO I
oorlog Het projectteam Eerste Wereldoorlog van de Provincie Antwerpen is met het oog op de uitwerking van een reizende tentoonstelling op zoek naar informatie en bovenal visueel aantrekkelijk materiaal (foto’s, affiches, schetsen,…) over de rol van de Antwerpse haven tijdens WO I. Indien voldoende materiaal en een kandidaat-auteur voorhanden is, wil de Provincie graag een erfgoedbrochure over de haven in de periode 14-18 uitbrengen. Zij zoekt individuen, heemkundige kringen of instellingen die rond dit thema informatie en/of documentatie kunnen bezorgen. Alle nuttige gegevens mogen worden bezorgd aan Jonas Raats via tel. +32 3 240 55 62 of jonas.raats@admin.provant.be. Meer context vind je op de speciale website.
Terug naar top

Historische boot gezocht voor erfgoedtrip op Schipdonkkanaal op 8 september
Schipdonkkanaal Enkele jaren geleden had de Erfgoedgroep Zomergem tijdens Open Monumentendag heel veel succes met een vaart op het Schipdonkkanaal. Lukas Van Bruwaene verzorgde de tocht met Den Oeden Schobbiak uit 1899. Per vaartocht gingen zo’n 20 à 30 mensen mee. Dit jaar willen de initiatiefnemers dat overdoen maar ze vonden nog geen boot. Het traject is niet zeer lang en vertrekt aan het sas Merendree tot de haven van Eeklo. Wie op 8 september een boot ter beschikking kan stellen wordt verzocht dit te melden aan Erik Matthys, tel. +32 9 372 83 04 of +32 496 13 15 37.
Terug naar top

Bijzonder raderbootmodel te koop
Stoomraderboot Het hiernaast afgebeeld varend raderbootmodel met stoom is in het begin van de vorige eeuw gebouwd door een ingenieur betrokken bij het kanaal van Willebroek. Dit schip zou de sluis hebben ingevaren bij haar inhuldiging. De afmetingen zijn ca. l 120 x b 30 x h 60 cm. Het model kan worden afgehaald in Wilrijk. De prijs is niet belangrijk, een gift aan de hospitaalschepenorganisatie Mercy Ships is welkom. Meer info via bob.debruycker@scarlet.be.
Terug naar top

Bond Beter Leefmilieu reikt Blauwe Vlaggen uit
Blauwe vlag De Bond Beter Leefmilieu heeft de Blauwe Vlag 2013 voor duurzaam watertoerisme uitgereikt aan tien Vlaamse jachthavens en tien zwemvijvers. De Blauwe Vlag is een onafhankelijk milieukwaliteitslabel voor stranden, zwemplassen en jachthavens die voldoen aan strikte criteria voor waterkwaliteit, milieueducatie en -informatie, milieubeheer en veiligheid. De Bond reikte de Blauwe Vlag uit voor de 25ste keer. Het kwaliteitslabel is maar een jaar geldig. De uitbaters die de Blauwe Vlag jaar na jaar mogen uithangen, leveren dus steeds meer inspanningen voor een beter milieu. "Uit recent onderzoek blijkt dat de Vlaming steeds milieubewuster wordt. Helaas is die ecologische reflex bij toerisme het minst aanwezig. Daarom zijn onafhankelijk gecontroleerde labels zoals de Blauwe Vlag zo belangrijk. Ze wijzen de weg naar een milieuvriendelijke vakantie dicht bij huis", vertelt Miriam Van Loon, programmacoördinator van de Blauwe Vlag bij Bond Beter Leefmilieu. De Blauwe Vlag-jachthavens zijn Heerenlaak (Maaseik), De Spaanjerd (Ophoven), Willemdok (Antwerpen), Koninklijke Yacht Club Nieuwpoort (Nieuwpoort), VVW Blankenberge (Blankenberge), VVW Nieuwpoort (Nieuwpoort), VVW HYAC (Hasselt), Zilvermeerhaven Port Aventura (Mol), Royal Belgian Sailing Club – RBSC (Zeebrugge) en VVW Leuven (Leuven). Meer info op www.blauwevlag.be. We zouden het toejuichen als BBL aandacht voor lokale geschiedenis en erfgoed zou meenemen als bijkomend beoordelingscriterium.
Terug naar top

Afscheid van Charles Mermans en kapitein Arnold Claus
Mermans De watererfgoedgemeenschap nam verslagen afscheid van twee toonaangevende en graag geziene figuren. Op 28 mei 2013 overleed Charles Mermans, voorzitter van de Vrienden van het Nationaal Scheepvaartmuseum van 1980 tot 2007, waarna hem de titel werd toegekend van Ere-Voorzitter. Charles (foto) was ook oud-voorzitter van de Royal Yacht Club van België en medestichter van de Maritieme Kring Antwerpen. Op 14 juni 2013 overleed kapitein t.l.o. Arnold Claus. Hij was o.m. permanent lid van de Koninklijke Marine Academie van België, bestuurslid van het Koninklijk Belgisch Zeemanscollege, lid van het Koninklijk Gallois Genootschap en lid van de Mercatorkring. Beide grote maritieme mijnheren zullen nog lang in de herinnering blijven voortleven. We bieden de nabestaanden onze oprechte deelneming aan.
Terug naar top

14/18 op zee. Belgische schepen en zeelui tijdens de grote oorlog
14-18 op zee Het gloednieuwe boek 14/18 op zee vertelt het vaak onbekende verhaal van de Belgische schepen en zeelui tijdens de Eerste Wereldoorlog. Het is een boeiend en gedetailleerd relaas van het wedervaren van onze mailboten, school- en koopvaardijschepen. Ook de heldendaden van de vissersgemeenschap en de rol van onze havens en de binnenwateren komen uitgebreid aan bod. Naast de algemene politieke en economische situatie rond de Grote Oorlog, wordt aandacht besteed aan de gebeurtenissen in onze kolonie. Dit uitvoerig gedocumenteerd en geïllustreerd boek is de neerslag van jarenlang onderzoekswerk en de nauwkeurige verzameling van gegevens. Het is het ultieme naslagwerk voor al wie geboeid is door de Grote Oorlog en ons maritieme verleden. Auteur Freddy Philips is maritiem freelancejournalist en -fotograaf. Hij publiceert sinds meer dan 35 jaar in Belgische en buitenlandse publicaties over koopvaardij, marines en pleziervaart, maar ook over het maritieme erfgoed. Zijn talrijke zeetochten en reportages aan boord van jachten tot vliegdekschepen, brachten hem van de Vlaamse Banken tot voorbij Kaap Hoorn.
Eens aan wal is hij ook lid van de bij ons aangesloten Koninklijke Belgische Marine Academie. Je kan het boek hier inkijken en bestellen.
Terug naar top

Jubileumboek 100 jaar scheepsmachinebouwer Anglo-Belgian Corporation
ABC

ABC
De Gentse traditiefirma Ango-Belgian Corporation (ABC) was zo vriendelijk ons een exemplaar toe te sturen van het prachtige boek over haar honderdjarige bestaan. Op 26 oktober 1912 stichtte een groep van 9 industriële investeerders een bedrijf met als hoofddoel het vervaardigen van interne verbrandingsmotoren, type semi-diesel. De toekomst van deze motoren zag er rooskleurig uit omdat zij geschikt waren om alle transportmogelijkheden over land en zee volledig te veranderen. De meeste schepen nog werden voortgetrokken door paarden of door de schipper zelf, en vissers gingen op zee met zeilboten. Maar iedereen wist dat de dieselmotor snel zijn toepassing zou vinden. Eén van de oprichters was een vertegenwoordiger van het bedrijf Onghena, een bedrijf dat altijd gasmotoren had geproduceerd. De gebroeders Carels - in 1898 al bouwers van de eerste Belgische dieselmotor - hadden de leiding over de productie van de motoren, samen met de investeerders Marcel en Richard Drory. De Anglo Belgian Company, vandaag Ango-Belgian Corporation, is tot vandaag gevestigd in de haven van Gent en een internationale speler in o.a. de scheepsmachinebouw. Het jubileumboek is een uniek historisch document en een heerlijke kluif voor watererfgoed- en scheepstechniekliefhebbers. Meer info over ABC op www.abcdiesel.be.
Terug naar top

Graphic poem Waterdicht door Lies Van Gasse en Peter Theunynck
Waterdicht In de vloed nieuwe publicaties over en rond water springt het graphic poem Waterdicht door Lies Van Gasse en Peter Theunynck eruit. Het vertelt het avontuur van een walvisvaarder, die huis en haven achterlaat om zijn dromen en demonen na te jagen. Hij wordt gedreven door de ambitie om grootse daden te verrichten en een held te zijn. De expeditie draait echter op iets anders uit. Hij overleeft het avontuur, maar identificeert zich steeds meer met zijn slachtoffer, de walvis. De man wordt door de overweldigende natuurervaring gelouterd, en bij terugkeer past hij niet meer in het huis, de wereld die hij achterliet toen hij aan zijn queeste begon. Lies Van Gasse (1983) is dichter, beeldend kunstenaar en leraar. Ze debuteerde in 2008 bij Wereldbibliotheek met de bundel Hetzelfde gedicht steeds weer. Sindsdien is ze een van de actiefste jonge stemmen in de Vlaamse poëzie. Ze publiceerde twee graphic poems, Sylvia en Waterdicht, waarvan de tekeningen werden getoond op Watou 2011, en de met de prijs van de provincie Oost-Vlaanderen bekroonde bundel Brak de waterdrager. Bestelinfo staat op www.wereldbibliotheek.nl.
Terug naar top

Land! Land! Schuimsporen en ankerplaatsen in de Noord-Atlantische Driehoek
Land Land! Land! Schuimsporen en ankerplaatsen in de Noord-Atlantische Driehoek is de titel van een hoogst origineel boek door Lukas De Vos, hoofdjournalist bij de VRT-Nieuwsdienst en bestuurslid van ESPA, de Europese zeevaartpersvereniging. Het meeslepende boek gaat over de exploratie van zee en kusten in de Noord-Atlantische driehoek, van de Vikingtijd tot de huidige, nieuwe Koude Oorlog. Dramatiek, zeker, maar ook heldhaftigheid, naijver, wreedheid, opbod en flaters. Land! Land! is een vreemde, intrigerende ontdekkingsalmanak. Journalistiek, historische uitdieping, zeevaartgeschiedenis, economische geschiedenis, autobiografie, archiefonderzoek, harteloze politiek: een moeilijk te klasseren, veelzijdig, kaleidoscopisch boek. Eigenzinnig en baanbrekend, gekleurd maar to the point, onthullend en verrassend. Alle bestelinfo vind je hier.
Terug naar top

Musea en Erfgoed Antwerpen: een kleine geschiedenis
Erfgoed De Stad Antwerpen bracht een erg waardevol boekje uit over de geschiedenis van de Antwerpse musea. Clement Caremans, algemeen coördinator van Musea en Erfgoed Antwerpen, schetst met een vlotte pen de ontwikkeling van het Antwerpse museale beleid en de Antwerpse collecties. Watererfgoedliefhebbers kunnen erin volgen hoe de maritieme collectie ontstond, zich vermengde en dan weer opsplitste, en verplaatste, via het Museum van Oudheden in het Steen, het Stedelijk Museum voor Handel en Scheepvaart in de Rijkshandelsschool in de Coquilhatstraat, het Nationaal Scheepvaartmuseum in het Steen, het Museum aan de Stroom op de Hanzestedenplaats en het Red Star Line Museum aan de Rijnkaai, dat in september dit jaar de deuren opent. Musea en Erfgoed Antwerpen presenteert zich als de grootste erfgoedorganisatie van Vlaanderen en België, buiten Brussel. De bedrijfseenheid beheert ca. 800.000 collectiestukken, ca. 1.460 000 boeken en ca. 9,5 km archief. Info over het boekje bij auteur clement.caremans@stad.antwerpen.be.
Terug naar top

Vlaamse watererfgoedkalender juli - augustus 2013
  • Oudenaarde, 6-7 juli 2013
    Havenfeesten
  • Lillo, vanaf 7 juli 2013
    Expo Quadrifoglio bij Kunstpunt-Vlaanderen in het Landshuis
  • Oostduinkerke, 12 juli - 23 augustus 2013
    Visserijfolkloreavonden, elke vrijdag in het Nationaal Visserijmuseum Navigo
  • Lillo, 14 juli 2013
    Tweedehandsmarkt Lillo Boekendorp in het Scheldedorpje Lillo
  • Antwerpen, 16 juli 2013
    Opening van de Schelde Vrij-tentoonstelling in het Felixarchief om 17u30 (op uitnodiging)
  • Gent, 20-29 juli
    Gentse Feesten, met bezoek aan de Gentse Barge aan de Kraanlei vanaf 15u
  • Lillo, 11 augustus 2013
    Tweedehandsmarkt Lillo Boekendorp in het Scheldedorpje Lillo, samen met Lillo Waterdorp
  • Turnhout, 15-17 augustus 2013
    Havenfeesten
  • Temse, 23-25 augustus 2013
    Temse in de Wolken
  • Antwerpen, 30 augustus 2013
    Exclusieve uitvoering van het oratorium De Schelde van Peter Benoit om 20u00 in de Waagnatie, Hangar 29, Rijnkaai 150 (op uitnodiging)
Terug naar top

Inschrijven en uitschrijven
Deze nieuwsbrief bereikt meer dan 6.000 geïnteresseerde lezers in België en het buitenland.
Klik hier als je Getijden niet rechtstreeks ontving maar vanaf nu een kosteloos abonnement wil.
Klik hier als je niet langer Getijden wil ontvangen.
Terug naar top

Watererfgoed Vlaanderen verenigt en verdedigt al het nat en droog watererfgoed in Vlaanderen (meer dan 100 organisaties actief rond historische schepen, scheepvaart- en havenmusea, watermonumenten, watertradities, -kunst en -cultuur, toeristische en commerciële dienstverleners i.v.m. watererfgoed, experten, onderzoekers en liefhebbers). De koepel ijvert voor het behoud en de valorisatie van alle watererfgoed in Vlaanderen, voor de versterking van het waterbewustzijn van de Vlaming en voor de internationale uitstraling van Vlaanderen als baken van scheepvaart-, haven- en watercultuur.
vzw Watererfgoed Vlaanderen, Emiel Banningstraat 25, 2000 Antwerpen, www.watererfgoed.be, secr@watererfgoed.be